ABD, Sovyetler’e karşı zaferle ayrıldığı ve Soğuk Savaş’a ciddi etki eden uzay yarışına yeniden girmeye hazırlanıyor. Bu kez rakibi Çin. Aradan geçen yıllara rağmen yeniden Ay’a insan indirme planları yapan NASA, Artemis II göreviyle bu yolda önemli bir adım attı. Artemis II mürettabatı, yıllar sonra Ay yörüngesine ulaşan ilk insanlar oldu. Ancak görünüşe bakılırsa Çinli meslektaşları da çok yakında benzer bir deneyim yaşayacak. Dün bir etkinlikte konuşan NASA Başkanı Jared Isaacman, Ay çevresinde seyahat eden insanları izlemek için bir daha ekran başına geçtiğimizde, ekrandaki kişilerin muhtemelen Amerikalı astronotlar değil, Çinli taykonotlar olacağını söyledi. Isaacman, Çin’in taykonotları Ay yörüngesine taşıyacak insanlı görevinin 2027’de gerçekleşeceğini düşünüyor.
Çin yönetimi şu ana kadar 2027 için insanlı bir Ay görevi duyurmuş değil. Ancak son yıllarda ortaya çıkan çeşitli raporlar ve sektör içindeki beklentiler, Pekin’in bu on yılın sonuna kadar Ay’a insan indirmeyi hedeflediğini gösteriyor. Bu nedenle uzmanlar, Ay’a inişten önce gerçekleştirilecek bir Ay çevresi görevinin Çin’in yol haritasında yer aldığını düşünüyor. Böyle bir görev, NASA’nın planladığı Artemis 2 misyonuna benzer şekilde, mürettebatın Ay’ın etrafında dolaşıp Dünya’ya geri dönmesini sağlayacak bir uçuş olacaktır.
Bugüne kadar Ay çevresinde uçan, Ay yörüngesine giren veya Ay’a iniş yapan tüm insanlı görevler NASA tarafından gerçekleştirildi. 1968 ile 1972 yılları arasında düzenlenen Apollo görevleri, insanlığın Ay’a ulaşmasını sağlarken, uzun yıllar sonra bu ateşi yeniden yakan görev ise Artemis II oldu. Ancak Isaacman’in açıklamaları, ABD’nin bunu başaran tek ülke olduğu günlerin sayılı olduğunu gösteriyor.
Donanımhaber’de yer alan habere göre, Isaacman son aylarda yaptığı açıklamalarda Çin tehdidini sık sık vurguluyor. Dahası, Çin’in Ay’a insan indirme yarışında öne geçmesini önlemek için Artemis programında önemli değişikliklere de yapıyor. Şubat ayında Artemis planını revize eden NASA, Ay’a astoronot indirme hedefini 2028’e çekti. Mart ayında bu revizyon daha da büyüdü. NASA, uzun süredir planlanan Lunar Gateway uzay istasyonunu büyük ölçüde geri plana iterken kaynaklarını doğrudan Ay yüzeyinde kalıcı bir üs kurma çalışmalarına yönlendirmeye başladı.
Isaacman’a göre ABD ile Çin arasındaki yarış artık yalnızca bilimsel bir rekabet değil, aynı zamanda jeopolitik bir mücadele. Bu söylemler yalnızca NASA içinde değil, ABD Kongresi’nde de karşılık bulmuş görünüyor. Isaacman’ın Kongre’de yaptığı sunumların ardından hazırlanan yeni bütçe tasarısında, uzay keşif programları için yönetimin talep ettiğinden daha fazla kaynak ayrılması dikkat çekti. Kongre üyeleri, NASA’nın Çin’le girdiği yarışı kaybetmemesi için her türlü imkânı sağlamaya çalışıyor. Bu da Soğuk Savaş’ın bitmesiyle biraz unutulan uzay programlarının şimdi tekrar ivme kazanmasını sağlıyor.
