AKDENİZ’de deniz suyu sıcaklığının artmasıyla Kızıldeniz’den geçiş yapan istilacı balık türleri kalıcı hale geldi. Balon balıklarının ekosistemde üreyerek besin zincirine dahil olduğunu vurgulayan Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, “Balon balıkları artık Akdeniz’in balığı oldu. Yerleşik düzene geçtiler. Besin zincirinin halkalarında yer almaya başladılar. Bundan sonra yok olması da mümkün değil” dedi.
İklim değişikliğinin etkileriyle deniz suyu sıcaklıklarında yaşanan artış, Akdeniz’deki ekosistemi şekillendiriyor. Kızıldeniz’den çıkarak Akdeniz’e göç eden, ekolojik dengenin yanı sıra deniz canlıları için de büyük tehdit oluşturan istilacı türlerin popülasyonundaki artış geri dönülemez bir noktaya ulaştı. Uzmanların artık Akdeniz’in yerli balıkları arasında gördüğü istilacı türler, deniz suyu sıcaklığının artmasıyla tekrar kıyılarda görünmeye başladı.
Balon balıklarının Akdeniz’de artık misafir değil ‘ev sahibi’ konumuna geçtiğini söyleyen AÜ Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, Akdeniz’in yerli ve lezzetli türlerinden olan ‘isparoz’ balığının yerini, düşük ekonomik değere sahip göçmen halk arasında ‘gırt gırt’ veya çizgili gargur balığı olarak bilinen ‘Pomadasys Stridens’in aldığını söyledi.
‘KIYIDA İSTİLACI TÜRLERİ GÖRECEĞİZ’
İstilacı türlerin ekonomik değerinin düşük olduğunu söyleyen Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, “Özellikle Kızıldeniz’den Akdeniz’e geçen türler, kıyı türleri, yani sıcak su türleri. Deniz hem ısınırken hem de soğurken kıyıdan hareket etmeye başlar. Dolayısıyla kıyı soğuduğu için biraz açığa çekilmişti bunlar. Suların ısınmasıyla beraber kıyıda bundan sonra istilacı türleri göreceğiz. Sıcak suyu seven balıklar kıyıya yanaşacaklar bundan sonra. Özellikle ufak sarı balon balığı dediğimiz tür çok miktarda kıyılarımızda var. Daha iri bireyler biraz açığa çekilmişti, bundan sonra onlar da kıyıya yanaşacaklar” dedi.
‘YERLEŞİK DÜZENE GEÇTİLER’
Balon balıklarının yok olmasının mümkün olmadığını belirten Prof. Dr. Gökoğlu, “Balon balıkları artık Akdeniz’in balığı oldu. Yerleşik düzene geçtiler. Besin zincirinin halkalarında yer almaya başladılar. Bundan sonra yok olması da mümkün değil. Bir tür yeni alanına geçtikten sonra ürüyorsa, yani üreme şansı buluyorsa orada bunu başarmış demektir. Çok miktarda kıyılarımızda çıkmaya başlaması, karınlarında yumurtalar olması, olgun bireylere rastlamamız Akdeniz’de artık çoğaldıklarını gösteriyor. Akdeniz de bunlar için değişik, yani ikinci bir yaşam ortamı oluşturuyor” diye konuştu.
‘EKONOMİK DEĞERİ DÜŞÜK’
İstilacı türlerin yerli türlerin yerini aldığını belirten Prof. Dr. Gökoğlu, “Balon balığı belli bir türün yerini almıyor. Ancak Atlantik kökenli türlerin yerini alabilir. Akdeniz’de çok nadir rastlanan türler bunlar. Bunların yerini alır. Ancak gelen istilacı türler, örneğin çizgili gargur dediğimiz yahut da bizim bu Antalya bölgesinde çizgili gırt gırt dediğimiz oldukça yoğun bir miktarda çıkıyor. Bu bizim isparoz balığımızın yerini aldı. Yani yer değiştirdiler. Şu anda isparoz balığı çok nadir çıkıyor ağlarda. Eskiden hiçbir şey çıkmazsa özellikle balıkçının bıraktığı ağlarda çok miktarda isparoz çıkardı. Artık onun yerini çizgili gargur dediğimiz tür aldı. Ekonomik olarak düşük değere sahip. Artık trol ve gırgır ağlarında, ufak balıkçının attığı ağlarda, oltalarda çok miktarda çıkıyor. Düşük fiyatlardan pazarlanıyor. Bazen ihaleye geliyor, satılmıyor. Ekonomik değeri düşük” dedi.
