James Webb Uzay Teleskobu (JWST), evrenin henüz 1,8 milyar yaşında olduğu dönemde birbirleriyle birleşme sürecindeki en az altı galaksiyi görüntüledi. Araştırmacılar, bu kozmik çarpışmanın zamanla evrenin en büyük galaksilerinden birine dönüşeceğini ve merkezindeki süper kütleli kara deliğin büyümesini hızlandıracağını belirtiyor. Keşif, ilk olarak daha önce tanımlanmamış aktif bir kara delikten geldiği düşünülen radyo sinyallerini fark edilmesiyle başladı. Bunun üzerine bölgeyi inceleyen James Webb Uzay Teleskobu, tek bir galaksi yerine birbiriyle etkileşim halindeki en az altı galaksiden oluşan karmaşık bir yapı ortaya çıkardı.
Evrenin ilk yıllarına ait bir görüntü
Araştırmacıların TGSSJ1530+1049 adını verdiği sistem, kırmızıya kayma değeri 4,0 olan bir bölgede yer alıyor. Bu da gözlemlenen ışığın Büyük Patlama’dan yalnızca yaklaşık 1,8 milyar yıl sonraki evrenden geldiği anlamına geliyor.
JWST’nin Yakın Kızılötesi Kamerası (Near-Infrared Camera / NIRCam) ile elde edilen görüntülerde galaksiler bulanık ve birbirine yakın kümeler halinde görülüyor. Araştırmacılar bu yapıyı, günümüzde gözlemlenen ve birleşme sürecindeki galaksilerden oluşan Stephan Beşlisi’ne (Stephan’s Quintet) benzetiyor. Bilim insanlarına göre bu altı galaksi, kısa sayılabilecek kozmik bir zaman ölçeğinde birleşerek galaksi kümelerinin merkezlerinde bulunan dev eliptik galaksilerden biri olan “en parlak küme gökadası”na (Brightest Cluster Galaxy) dönüşecek.
Genç bir süper kütleli kara delik de tespit edildi
Yapılan çalışmada sistemin merkezindeki aktif süper kütleli kara deliği de ortaya çıkardı. Avrupa VLBI Ağı ile Birleşik Krallık’ın e-MERLIN radyo teleskop ağından alınan yüksek çözünürlüklü gözlemler kara deliğin çevresindeki radyo loblarını ve sıcak noktaları da ortaya koydu.
Bu radyo emisyonları, maddenin kara deliğe düşerken güçlü enerji açığa çıkardığını, bir kısmının ise yüksek hızlı jetler halinde dışarı fırlatıldığını gösteriyor. Araştırmacılar, jetlerin henüz sistemdeki tüm galaksilere ulaşmamış olmasının kara deliğin nispeten genç olduğuna işaret ettiğini düşünüyor.
Her şey Samanyolu’ndan daha küçük alanda yaşanıyor
TGSSJ1530+1049’u oluşturan altı galaksi, yalnızca birkaç on bin ışık yılı genişliğinde bir hacme sıkışmış durumda. Bu alan, Samanyolu’nun çapından (100-180 bin ışık yılı) daha küçük olmasına rağmen sistem, yüz milyarlarca Güneş kütlesine eşdeğer yıldız barındırıyor.
Bunun yanında yıldız oluşum hızı da dikkat çekiyor. Sistemde her yıl 70 ila 163 Güneş kütlesi kadar yeni yıldız oluşurken Samanyolu’nda bu değer 10 Güneş kütlesinin oldukça altında kalıyor.
Araştırmacılar, TGSSJ1530+1049’un şimdiye kadar erken evrende keşfedilen en yoğun dev galaksi topluluklarından biri olduğunu belirtiyor. Elde edilen verilerin en büyük galaksilerin, galaksi kümelerinin ve süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğunu anlamaya önemli katkı sağlayacağı ifade ediliyor.
