Yeni Zelanda’nın Fiordland Milli Parkı sınırları içinde yer alan ve büyük bölümü yer altında bulunan Manapouri Hidroelektrik Santrali, inşaatından yaklaşık otuz yıl sonra hayata geçirilen paralel tünel projesi sayesinde 800 MW’lık maksimum işletme kapasitesine ulaştı.
KAYALIK ALANA İNŞA EDİLDİ
Yeni Zelanda’nın elektrik şebekesine entegre şekilde faaliyet gösteren Manapōuri Hidroelektrik Santrali, çevre duyarlılığı ve görsel etkiyi en aza indirmek amacıyla Manapōuri Gölü’nün yaklaşık 200 metre altındaki kayalık alana inşa edildi. Tesis bünyesinde yer alan yedi adet türbin, gölden gelen suyun yüksek basınçla düşüşü sayesinde elektrik üretimi gerçekleştiriyor. Üretim sürecini tamamlayan su, yaklaşık 10 kilometre uzunluğundaki deşarj tünelinden geçerek Doubtful Sound bölgesine tahliye ediliyor.
30 YIL SÜREN FİZİKSEL ENGEL
Santralin 1972 yılında tam kapasiteyle işletmeye alınmasının ardından, deşarj tünelindeki suyun duvarlarla teması sonucu oluşan sürtünme direncinin beklenenden yüksek olduğu tespit edildi. Sudaki bu çıkış zorluğu, türbinlerin tam kapasiteyle çalışmasını engelleyerek sistem üzerinde bir darboğaz yarattı. İşletmeci firma Meridian Energy’nin kayıtlarına göre, tasarlanan kurulu güce ulaşılmasını engelleyen bu kısıtlama yaklaşık 30 yıl boyunca devam etti.
PARALEL BİR TÜNELLE ÇÖZÜME ULAŞTIRILDI
Mühendisler, türbinlerin performansını sınırlayan bu sorunu çözmek amacıyla orijinal tünele paralel, yine yaklaşık 10 kilometre uzunluğunda ikinci bir deşarj tüneli inşa etti. 2002 yılında tamamlanan yeni geçitle birlikte suyun tahliye kapasitesi artırıldı ve deşarj esnasında karşılaşılan direnç düşürüldü. Yapılan bu altyapı müdahalesi, mevcut türbinlerin verimliliğini artırarak santralin ek bir rezervuara ihtiyaç duymadan 800 MW’lık maksimum operasyonel güce istikrarlı şekilde ulaşmasını sağladı.
ÇEVREYE ZARAR VERMEDEN HEDEFLENEN BİR ÜRETİM KAPASİTESİ
Manapouri projesi, yüksek elektrik tüketimi gerçekleştiren alüminyum sanayisinin enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla tasarlanmıştı. İlk planlamalarda, enerji üretimini artırmak için Manapouri Gölü’nün su seviyesinin yapay olarak yükseltilmesi öngörülmüştü ancak milli parkın doğal yapısının bozulmasını engellemek amacıyla yürütülen geniş çaplı çevre kampanyaları sonucunda bu karardan vazgeçildi.
Göl seviyesinin sabit tutulması kararı üzerine odaklanılan altyapı iyileştirme çalışmaları, 2002 yılında tamamlanan paralel deşarj tüneli ile sonuçlandı. Hidroelektrik santrallerinde verimliliğin yalnızca türbin sayısı veya su miktarına değil, tahliye sistemlerinin kapasitesine de bağlı olduğunu gösteren bu mühendislik uygulamasıyla, çevreye zarar vermeden hedeflenen üretim kapasitesine ulaşıldı.
