Savaşın ekonomik faturası zamlar ve vergiler aracılığıyla doğrudan halka kesilirken, seçim süreçlerinde büyük yankı uyandırılarak açıklanan Karadeniz gazı ile Gabar petrolünün güncel durumu tartışılmaya devam ediyor. Bu tartışmalar sürerken, son günlerde Diyarbakır Havzası’na yönelik yeni rezerv haberleri kamuoyuna yansımaya başladı.
ABD’Lİ ŞİRKET HEYECANLI
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ile ortak hidrokarbon projeleri yürüten ABD menşeli enerji firması TransAtlantic Petroleum’un Yönetim Kurulu Başkanı Malone Mitchell, Diyarbakır Havzası’nın önümüzdeki 20 yıllık süreçte günlük 250 bin varil petrol ile 25 milyon metreküpten daha fazla doğalgaz üretim kapasitesi barındırdığını öne sürdü. İlgili bölgenin, Türkiye’nin günlük ortalama petrol ihtiyacının yüzde 25’ini tek başına karşılayabilecek devasa bir rezerve sahip olduğu ifade ediliyor.
ERKEN SEÇİM TARTIŞMALARI VE GİZLİ ANLAŞMALAR
ABD’li şirketin en tepe yöneticisi olan Malone Mitchell’in Türkiye ile yürütülen çalışmaları oldukça büyük bir fırsat şeklinde tanımlayarak, “TPAO ile kurduğumuz ortak girişim şu anda muhtemelen dünya çapında sahip olduğumuz en önemli fırsat” şeklindeki beyanatı dikkatleri üzerine çekti. Fakat petrol çıkarma faaliyetlerine dair kurulan bu yeni ortaklık anlaşmasının içerdiği ticari ve yasal ayrıntılar henüz bilinmiyor.
Öte yandan siyasi kulislerde Mayıs 2027 tarihinde bir erken seçime gidilebileceği iddiaları konuşulurken, Diyarbakır’da geleneksel (konvansiyonel) olmayan hidrokarbon kaynaklarını geliştirmeye yönelik yürütülen bu çalışmalar, Karadeniz gazı ve Gabar petrolü örneklerinin ardından bunun bir erken seçim işareti olup olmadığı sorusunu gündeme taşıdı. Ayrıca, Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın 2022 yılında doğalgaz keşiflerinin piyasa değerinin 1 trilyon dolara ulaştığını açıklamasına atıfta bulunan muhalefet milletvekilleri, bugün hala söz konusu rezervlerin nerede olduğunu sormayı sürdürüyor.
MÜJDELER VE GERÇEKLER
Doğalgaz başta olmak üzere enerji keşif haberleri ilk değil. İktidar, 2023 yılında Gabar’da petrol keşfi müjdesi vermişti. Gabar adeta ekonomik krizi ortamında iktidara merhem olmuştu. Geçtiğimiz şubat ayı içerisinde iktidar “Gabar’da bulunan petrol sayesinde emeklimiz de refaha erecek” şeklinde bir söylem geliştirmişti.
Ancak ilerleyen süreçte CHP Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz konuya ilişkin oldukça çarpıcı bir iddia ortaya atarak, “Yurt dışından borç almak için Türkiye’nin 5 yıllık gaz ve petrol gelirlerinin 1 milyar dolarlık bölümü satıldı. AKP bunu ‘Sukuk ihracı’ olarak duyurdu ama gaz ve petrol gelirlerini sattı” ifadelerini kullandı.
Diğer taraftan, 2023 yılındaki genel seçimler öncesinde verilen “doğalgaz bulduk” müjdelerine rağmen ülkedeki fiili doğalgaz üretim rakamları gerileme kaydetti.
Türkiye’nin sahip olduğu enerji filosunda an itibarıyla 6 adet sondaj gemisi, 2 adet sismik araştırma gemisi ve 1 adet üretim platformu yer almasına karşın, doğalgaz üretimindeki düşüş sebebiyle yerli gazın toplam tüketimi karşılama oranı sadece yüzde 5,3 seviyesinde kaldı.
Evler ise kış aylarında yine Rusya, ABD ve İran’dan ithal edilen yabancı gazla ısıtıldı.
