Teknoloji devi Apple, Avrupa Birliği’nin katı teknoloji yasalarına karşı yürüttüğü en kritik hukuk mücadelelerinden birini kaybetti. Lüksemburg merkezli Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, Avrupa Komisyonu tarafından Apple’a verilen ve dev şirketleri sıkı rekabet kurallarına tabi tutan “geçit bekçisi” (gatekeeper) statüsünü hukuka uygun buldu. Şirketin, kararın iptali yönünde sunduğu tüm itiraz argümanları mahkeme heyeti tarafından tamamen reddedildi.
BEŞ FARKLI APP STORE TEK BİR DEV PLATFORM SAYILDI
Davanın en kritik teknik tartışma noktalarından birini Apple’ın farklı cihazlar için sunduğu uygulama mağazaları oluşturuyordu. Mahkeme; iPhone, iPad, Mac, Apple Watch ve Apple TV için geliştirilen beş farklı App Store yapısını tek bir temel bütünsel platform hizmeti olarak tescilledi.
Bu karar doğrultusunda Apple, iOS işletim sistemi ve App Store üzerindeki tekelci hakimiyetine son vermek zorunda kalacak. Şirket, AB pazarında üçüncü taraf rakip uygulama mağazalarının ve geliştiricilerin iOS ekosistemiyle tam uyumlu bir şekilde çalışabilmesine yasal olarak izin verecek. Ayrıca kendi geliştirdiği yerleşik uygulamalara, bağımsız geliştiricilerin ürünlerine kıyasla hiçbir şekilde öncelik veya ayrıcalık tanıyamayacak.
iMESSAGE DAVASINA RED: “HUKUKİ BİR BAĞLAYICILIĞI YOK”
Apple’ın, popüler mesajlaşma servisi iMessage’ın gelecekte Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamına alınmasını önceden engellemek amacıyla açtığı dava ise usulden reddedildi. Mahkeme, iMessage’ın mevcut “geçit bekçisi” karar metninde aktif bir kısıtlamaya tabi tutulmadığını, bu nedenle şirketin yasal durumunda anlık bağlayıcı bir değişiklik yaratmadığını belirtti. Gelecekteki olası yaptırımları engellemeye yönelik bu önleyici başvuru, hukuki açıdan kabul edilemez bulundu.
Kararın ardından resmi bir açıklama yayımlayan Apple, Dijital Piyasalar Yasası’nın “hukuki ve orantılı sınırların dışına çıktığını” öne sürdü. Bu kuralların, kullanıcıların güvenliğini tehlikeye atabileceğini savunan şirket yönetimi, “Yıllar içinde büyük emeklerle oluşturduğumuz gizlilik ve güvenlik korumalarının bu kararla zayıflamasından endişe duyuyoruz” ifadelerini kullandı. Geçtiğimiz dönemde Apple CEO’su Tim Cook ile AB’nin teknoloji sorumlusu Henna Virkkunen bir araya gelerek konuya ilişkin “yapıcı” bir zirve gerçekleştirmişti.
TEKNOLOJİ DEVLERİ İÇİN TARİHİ EMSAL: %10 CEZA RİSKİ
Apple’ın bu kararı bir üst mahkeme olan Avrupa Birliği Adalet Divanı’na taşımak için yalnızca hukuki usuller üzerinden temyiz etme hakkı saklı bulunuyor. Ancak Genel Mahkeme’nin bu duruşu, AB Komisyonu’nun Meta ve ByteDance gibi diğer teknoloji devlerine karşı yürüttüğü antitröst soruşturmalarında elini muazzam ölçüde güçlendirdi.
Apple’ın Avrupa yargısında bekleyen iki büyük davası daha bulunuyor. Bunlardan ilki, iOS’un dışarıya açılması kararına karşı yapılan ana itiraz, ikincisi ise geçtiğimiz yıl nisan ayında anti-yönlendirme (anti-steering) ihlalleri gerekçesiyle kesilen 500 milyon avroluk dev para cezasına karşı yürütülen temyiz süreci. 2023 yılında yürürlüğe giren ve pazar tekelini kırmayı amaçlayan DMA kurallarını ısrarla ihlal eden teknoloji şirketleri, küresel yıllık cirolarının yüzde 10’una varan astronomik para cezalarıyla cezalandırılabiliyor.
