Türkiye’de koruyucu aile yanındaki çocuk sayısı son 13 yılda 6 kat artarak aile temelli bakım modeli öne çıktı.
SETA Araştırmacısı, Sümeyye Özdemir’in kaleme aldığı ‘’Türkiye’de Koruyucu Aile Hizmeti Uygulamaları’’ adlı analiz yazısı şu şekilde:
Türkiye’de son yıllarda koruyucu aile ve bu hizmetten yararlanan çocuk saylarında yaşanan belirgin artış, çocuk koruma politikalarının kurum bakımından aile temelli bakım hizmetlerine yöneldiğini göstermektedir. Özellikle son 13 yılda koruyucu aile yanında bakım alan çocuk sayısındaki yaklaşık 6 katlık artış, hizmetin hem kamu politikaları hem de toplumsal düzeyde daha görünür hale geldiğine işaret etmektedir. Bununla birlikte koruyucu aile hizmetlerinin başarısı yalnızca hizmetten yararlanan çocuk veya aile sayısındaki artışla değil çocukların uzun dönemli iyilik halleri ve bakım süreçlerinin niteliğiyle değerlendirilmelidir.
“TRAVMAYA DUYARLI VE BÜTÜNCÜL BİR DESTEK SİSTEMİ”
Ulusal ve uluslararası uygulamalar birlikte değerlendirildiğinde koruyucu aile hizmetlerinin çocukların güvenli bağlanma ilişkileri geliştirmeleri, aidiyet duygusu kazanmaları, sosyal ve akademik uyumlarını güçlendirmeleri ve ruh sağlıklarını desteklemelerine önemli katkılar sunduğu görülmektedir. Bununla birlikte dünya uygulamalarında koruyucu aile yanına yerleştirilen çocukların önemli bir bölümünün ihmal, istismar, kayıp, ayrılık ve bakım sürekliliğinin bozulması gibi zorlayıcı yaşam deneyimlerine sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda bu hizmetin yalnızca yerleştirme odaklı değil aynı zamanda travmaya duyarlı ve bütüncül bir destek sistemi içerisinde yürütülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
“PROFESYONEL DESTEĞE ERİŞEBİLMELERİ”
Bu doğrultuda Türkiye’de koruyucu aile hizmetlerinin gelişiminin yalnızca yeni koruyucu ailelerin sisteme kazandırılmasıyla sınırlı kalmaması önem taşımaktadır. Hizmetin niteliğini artırmak amacıyla koruyucu ailelere yönelik eğitim, danışmanlık ve süpervizyon hizmetlerinin güçlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle travmatik yaşantılara sahip çocukların bakımını üstlenen ailelerin süreç boyunca profesyonel desteğe erişebilmeleri hem yerleştirmelerin sürekliliğini hem de çocukların uyum süreçlerini olumlu yönde etkileyecektir. Benzer şekilde koruyucu aile adaylarının çocuk gelişimi, travma, bağlanma ve davranış yönetimi konularında sistematik eğitimlerden geçmesi, uluslararası örneklerde de görüldüğü üzere bakım hizmetlerinin kalitesini artıracaktır.
“ÇOCUK KORUMA SİSTEMİNİN TEMEL BİLEŞENLERİNDEN BİRİ”
Sonuç olarak Türkiye’de koruyucu aile hizmetleri son yıllarda önemli bir gelişim göstermiş ve çocuk koruma sisteminin temel bileşenlerinden biri haline gelmiştir. Ancak koruyucu aile hizmetlerinin uzun vadeli başarısı yalnızca hizmetin yaygınlaştırılmasıyla değil aynı zamanda koruyucu ailelerin desteklenmesi, biyolojik ailelerle yürütülen çalışmaların güçlendirilmesi, çocukların süreçlere aktif katılımının sağlanması ve hizmet kalitesinin sürekli olarak izlenip geliştirilmesine bağlıdır. Bu alanlarda yapılacak iyileştirmeler, koruyucu aile hizmetlerinin çocukların üstün yararını daha etkili biçimde destekleyen, sürdürülebilir ve güçlü aile temelli, önemli bir önleyici bakım modeli olarak gelişimine katkı sağlayacaktır.
