ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington yönetiminin İran krizine diplomatik çözüm bulmak için müzakereye hazır olmaya devam ettiğini ancak Tahran’ın görüşmeler konusunda yeterince ciddi davranmadığını söyledi.
Rubio, açıklamayı Güneydoğu Asya Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında yaptı. Değerlendirme, Yemen’deki İran destekli Husilerin tehditleri nedeniyle Suudi Arabistan petrolünü Asya’ya taşıyan üç tankerin Kızıldeniz’de rotasını değiştirmesinin ardından geldi.
Husilerin hamlesi Kızıldeniz’de gerilimi artırdı
Kızıldeniz’in girişini kontrol eden Husiler, pazartesi günü Suudi Arabistan’a deniz ablukası ilan ederek bölgedeki gerilimi yeni bir boyuta taşıdı.
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden geçen deniz trafiğini tehdit etmesi nedeniyle Kızıldeniz, Suudi Arabistan’ın günlük milyonlarca varillik petrol ihracatı açısından en önemli alternatif güzergâhlardan biri olarak öne çıkıyor.
Ateşkesi korumak için yeni diplomatik girişimler
Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran’ın haziran ayında ABD ile varılan geçici ateşkes anlaşmasını korumaya yönelik çabalar kapsamında arabuluculardan 10 günlük yeni bir ateşkes önerisi aldığını söyledi. Söz konusu geçici ateşkes, daha önce nisan ayında sağlanan anlaşmanın yerine yürürlüğe girmişti.
Diplomatik temaslar kapsamında İran İçişleri Bakanı Eskandar Momeni de arabulucu rolü üstlenen Pakistan’ı ziyaret ederek İslamabad yönetiminden girişimlerini sürdürmesini istedi.
Rubio: Diplomasiye bağlıyız
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’un diplomatik çözüm arayışını sürdürdüğünü belirterek İran’ın aynı yaklaşımı sergileyip sergilemediği konusunda şüpheleri bulunduğunu ifade etti.
Rubio, “Şu anda yaşadığımız sorun, onların müzakereler konusunda ciddi olmaması. Eğer ciddilerse biz de ciddiyiz. Değillerse çıkarlarımızı ve müttefiklerimizin çıkarlarını korumak için gerekeni yaparız.” dedi.
“Hürmüz Boğazı kontrol edilemez”
Rubio, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde fiili kontrol kurmasına izin verilemeyeceğini belirterek bunun küresel deniz ticareti açısından tehlikeli sonuçlar doğuracağını söyledi.
Böyle bir durumun yalnızca Orta Doğu’yu değil, Güney Çin Denizi’nde egemenlik ihtilafı yaşayan Güneydoğu Asya ülkelerini de etkileyecek tehlikeli bir emsal oluşturacağını vurgulayan Rubio, “Eğer Orta Doğu’da bir devletin uluslararası bir su yolunu kontrol edip geçiş ücreti talep edebileceği ve ödeme yapılmadığında gemileri hedef alabileceği yönünde bir emsal oluşturursak, bu dünyanın diğer bölgelerinde de tekrarlanabilecek son derece tehlikeli bir örnek yaratmış oluruz” ifadelerini kullandı.
