Yıllardır yalnızca teorilerde kalan bir doğa olayı, Güneş’in yüzeyine ait en net karelerin gelmesi sayesinde ilk kez gözler önüne serildi. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, Güneş fiziğine dair köklü sorulara ışık tutuyor. Maui adasındaki Haleakalā yanardağının zirvesinde bulunan Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu, elde ettiği bu detaylı verilerle uzay fiziğinde yeni bir dönem başlattı.
Dev boyuttaki 4 metrelik aynasından yararlanan gözlemevi, rakiplerine kıyasla yedi kat daha fazla ışık toplama kapasitesine sahip. Ulusal Güneş Gözlemevi bünyesinde çalışan gök bilimci David Kuridze liderliğindeki ekip, görüntüyü netleştiren özel teknikler geliştirirken bu sonuçlara ulaştı. Araştırma ortaklarından kıdemli bilim insanı Friedrich Wöger, ilk verilerde Kelvin-Helmholtz istikrarsızlığını kanıtlamanın ekipte büyük heyecan yarattığını belirtti.
Dış atmosferin gizemli ısınması mercek altında
Farklı hızlardaki iki akışkanın yan yana geçişiyle oluşan dalga ve girdaplar, Güneş’in derin sırlarını anlamada anahtar bir işlev görüyor. Yüzey sıcaklığı yaklaşık 5 bin 500 Santigrat derece olan yıldızın dış atmosferi, yani korona, beklenenin aksine 1,1 milyon Santigrat dereceye kadar tırmanıyor. Princeton Plazma Fiziği Laboratuvarı verilerinin gösterdiği bu aşırı ısı farkının, tespit edilen istikrarsızlık mekanizmasıyla doğrudan bağlantılı olabileceği düşünülüyor.
Elde edilen kareler aynı zamanda manyetik kutupların 11 yılda bir takla attığı o kısa döngüye da açıklık getirebilir. Sürecin hızlıca gerçekleşebilmesi adına manyetik alanların yüksek verimle dağılması gerekirken eski modeller bu durumu anlatmada yetersiz kalıyordu. Kelvin-Helmholtz istikrarsızlığı, alanları hızla dağıtma etkisiyle tablodaki eksik parçayı tamamlıyor.
Araştırmacılar şimdi bilgisayar programlarıyla dönen girdapları otomatik olarak tespit edip alt atmosferdeki manyetik yayılımı detaylarıyla incelemeye devam ediyor.
