İş dünyasında uzun süredir uygulanan herkese eşit zam politikası rafa kalkıyor. Şirketler, çalışanların bireysel başarı ve liyakatini esas alan performans odaklı maaş politikalarına geri dönmeye hazırlanıyor. Çalışan kanalından gelen tepkileri dikkate alan işverenler, önümüzdeki yıldan itibaren bütçelerini stratejik yeteneklere ayıracak.
ŞİRKETLERİN YÜZDE 32’Sİ EŞİT ZAM KAPSAMINDA KALACAK
Ücret araştırmaları kuruluşu Payscale verileri, kurumsal dünyada belirgin bir strateji değişikliğini ortaya koyuyor. 2026 yılında organizasyonların yüzde 36’sı genel zam uygularken, 2027’de bu yaklaşımı sürdüreceğini belirten şirketlerin oranı yüzde 32’ye geriledi. Payscale Ücret Eşitliği Stratejisti Ruth Thomas, bu durumu şirketlerin bütçe yönetiminde attığı önemli bir stratejik adım olarak nitelendiriyor.
Maaş artış oranlarında ise sınırlı bir seyir göze çarpıyor. İşverenler 2027 yılı için ortalama yüzde 3,5’lik bir zam oranı planlıyor. Bu oran, 2026’daki yüzde 3,4’lük seviyenin hemen üzerinde yer alsa da çalışanların ortalama yüzde 4,8 zam aldığı 2023 döneminin gerisinde kalıyor. Thomas, ABD’deki kurumların yüzde 30’unun 2027’de daha yüksek maaş artışı beklediğini belirtiyor.
BÜTÇELER KRİTİK YETENEKLERE YÖNLENDİRİLİYOR
Tüm çalışanlara aynı oranda zam sunmanın yetenekli personeli elde tutmada yetersiz kaldığı tecrübe edildi. Araştırmalar, her dördüncü şirketten birinin yetenek kaybını “ücret adaletsizliği algısına” bağladığını gösteriyor. Kamu, yükseköğretim ve saatlik çalışanların yoğun olduğu alanlarda eşit zam geleneği sürse de özel sektörde bütçeler fark yaratan personele aktarılıyor.
Danışmanlık firması WTW Kıdemli Direktörü Brittany Innes, kurumların maaş bütçelerini kısıtlamadığını, kaynakları şirketin geleceğinde kritik rol oynayacak pozisyonlara ve öne çıkan çalışanlara yönlendirdiğini ifade ediyor.
İŞ DEĞİŞTİRENLERİN KAZANCI DAHA YÜKSEK
Sektör verilerine göre en yüksek maaş artışını iş değiştiren çalışanlar elde ediyor. ADP Başekonomisti Nela Richardson, iş değiştiren personelin maaş artış oranının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 yükseldiğini aktarıyor. Mevcut görevinde kalan çalışanların zam oranları ise yüzde 4 ile yüzde 4,5 bandında seyrediyor.
Diğer yandan Bank of America Institute verileri, vergi sonrası maaş artışlarının yüksek gelir grubunda yıllık bazda yüzde 4,2, düşük gelir grubunda ise yüzde 5,2 oranında gerçekleştiğini gösteriyor.
PERFORMANS ZAMLARI İÇİN ÇALIŞANLARA ÖNERİLER
Yeni dönemde maaş artışını güvenceye almak isteyen çalışanların şu adımları atması tavsiye ediliyor:
– Değerlendirme döneminde zam bütçesinin tahsis esaslarını ve aranan kriterleri yöneticinizle doğrudan görüşün.
– Şirkete sunduğunuz katma değeri, karşılaştığınız zorlukları ve elde ettiğiniz somut başarıları verilerle ortaya koyun.
– Yapay zeka araçları ve yeni teknolojiler başta olmak üzere dönüşüm odaklı becerilerinizi güncel tutarak değerinizi artırın.
