Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda kriz derinleşiyor. ABD ve Batılı ülkelerin güvenlik kaynaklarına göre, İran’ın bölgedeki kontrolü yalnızca askeri güçle durdurulabilecek bir tablo sunmuyor. Bu nedenle, savaş sona erse bile boğazın uzun süre kısıtlı geçişe açık kalabileceği ifade edildi.
ABD’nin müttefikleri de askeri seçenek konusunda geri adım atmış durumda. Batılı askeri uzmanlar, tankerleri savaş gemileriyle koruyarak boğazdan geçirmek gibi senaryoların sahada uygulanabilir olmadığını, bu tür bir girişimin gemileri doğrudan İran’ın hedefi haline getireceğini belirtti.
ATEŞKES İHTİMALİ ZAYIF
The Wall Street Journal tarafından aktarılan değerlendirmelere göre, boğazın güvenli biçimde açılması ancak ateşkes sonrası yürütülecek yoğun diplomatik temaslarla mümkün olabilir. Ancak Trump’ın sert söylemleri ve tehditleri, diplomasi ihtimalini zayıflatan unsurlar arasında gösteriliyor.
İran’ın ABD’ye ait iki uçağı düşürmesinin ardından Washington’un sunduğu 48 saatlik ateşkes teklifinin reddedilmesi, sahadaki gerilimi daha da artırdı. Bu gelişme, ABD’nin hem askeri hem diplomatik alanda istediği sonucu elde edemediği yorumlarına yol açtı.
İRAN GEÇİŞ ÜCRETLERİNİ ARTIRDI
ABD istihbaratına göre İran’ın en büyük kozu, Hürmüz üzerindeki hakimiyeti. Bu kontrol sayesinde Tahran yönetimi, savaş sonrası dönemde bile küresel enerji piyasaları üzerinde ciddi bir baskı unsuru olmayı sürdürebilir.
Bloomberg kaynaklı bilgilere göre ise İran, bazı gemilerin geçişine yüksek ücretler karşılığında izin veriyor. Çin, Hindistan ve Türkiye bağlantılı bazı tankerlerin boğazdan geçebildiği, ancak ABD ve müttefiklerine ait gemilerin büyük ölçüde engellendiği belirtildi. Geçiş ücretlerinin ise 2 milyon dolara kadar çıktığı iddia edildi.
TRUMP GERİ ADIM ATMIYOR
Bu durum, özellikle Avrupa ve Asya’da enerji piyasalarını doğrudan etkiledi. Euro Bölgesi’nde enerji fiyatları Mart 2026 itibarıyla belirgin şekilde yükselirken, uzmanlar bu artışın Hürmüz’deki belirsizlikle doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekti.
Buna karşın Trump yönetimi, İran’a yönelik operasyonların süreceğini ve baskının artırılacağını duyurdu. Ancak sahadaki tablo, İran’ın asimetrik askeri kapasitesinin hâlâ ciddi bir tehdit oluşturduğunu; kara konuşlu gemisavar füzeler, insansız hava araçları, süratli botlar ve küçük denizaltıların, Hürmüz’deki deniz trafiğini felç etmeye devam ettiğini gösteriyor.
