Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz, kadınların en temel ihtiyaçlarından biri olan menstrüel ürünlere erişimini de zorlaştırıyor. Hijyenik ped ve tampon fiyatlarındaki artış, dar gelirli milyonlarca kadın için regl dönemini sağlıksız koşullarda geçirmek anlamına geliyor.
Uzmanlar bu durumun yalnızca ekonomik değil, giderek büyüyen bir halk sağlığı sorununa dönüştüğünü ifade ediyor.
Derin Yoksulluk Ağı’nın dezavantajlı mahallelerde yaptığı gözlemlere göre, geliri asgari ücret seviyesinde ya da altında olan ailelerde her 10 kadından 7’si hijyenik ürünlere düzenli erişemiyor. Artan maliyetler nedeniyle birçok kadın, ped yerine bez parçası, pamuk veya tuvalet kâğıdı gibi sağlıksız yöntemlere yönelmek zorunda kalıyor. Gıda enflasyonunun yüzde 70’leri aştığı, açlık sınırının 30 bin TL bandına dayandığı 2026 Türkiye’sinde, bir paket hijyenik pedin fiyatı son iki yılda yaklaşık üç kat arttı.
‘ENFEKSİYONA AÇIK’
Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Op. Dr. Yeşim İşleğen, regl döneminde hijyenin hayati önem taşıdığına dikkat çekerek “Adet döneminde kadınlar enfeksiyonlara daha açık olur. Bu nedenle hijyenik ürünlerin kullanılması gerekir. Sağlıksız koşullarda kullanılan ürünler, vulva ve vajina hastalıklarına yol açabilir” dedi. Hijyen eksikliğinin yalnızca geçici rahatsızlıklarla sınırlı olmadığını belirten İşleğen, “Bu iltihaplar ilerlediğinde tüpleri etkileyebilir ve kısırlığa kadar giden sonuçlar doğurabilir” uyarısında bulundu.
Geçmişte kadınların kendi hijyenik ürünlerini hazırlayabildiğini anımsatan İşleğen, “Eskiden pamuklu bezler kullanılırdı. Ancak bugün yoksul kesimler için pamuklu kumaşa erişmek bile zor. Piyasadaki ucuz ürünlerin çoğu sentetik ve sağlıklı değil” ifadelerini kullandı. Regl yoksulluğunun yalnızca fiziksel sağlıkla sınırlı kalmadığını ifade eden İşleğen, “Kişinin bu dönemde öz bakımını yapamaması, kendine verdiği değeri azaltır. Bu da zamanla başka sorunlara; şiddet, bağımlılık gibi daha büyük problemlere zemin hazırlayabilir” dedi.
Özellikle öğrenciler açısından durumun daha kritik olduğunu aktaran İşleğen, “Regl döneminde hijyenik ürüne erişemeyen kız çocukları okula gitmekte zorlanıyor, bu da eğitimde fırsat eşitsizliğini derinleştiriyor. Menstrüel dönemde adet sancısı çok yaygın olarak görülüyor. Bu dönemde tabii ki çocukların en azından ilk iki gün izinli, raporlu olması gerekiyor . Derslerine de notlardan ya da online ulaşabilir olması önem taşıyor. Okullarda özellikle belli bir gelir düzeyinin altında olan kız çocuklarına menstrüel ürünler ücretsiz olarak sağlanmalı” ifadelerini kullandı.
