Yemek ve gıda dağıtım sektörünün bel kemiği olan “esnaf kuryeler” için yolun sonu göründü. Bir dönem beyaz yakalı üst düzey yöneticileri kıskandıran kazançlar elde eden motokuryeler, artık hem vergi yükü hem de şirketlerin operasyonel baskıları altında eziliyor.
Son olarak online platformların getirdiği “nakit parayı ATM’ye yatırma” zorunluluğu, kuryeler ile şirketleri karşı karşıya getirdi.
“Sıcak Para” Devri Kapanıyor
Eski sistemde kuryeler, müşteriden aldıkları nakit ödemeleri kendi günlük ihtiyaçları için kullanabiliyor, hafta sonunda şirketle mahsuplaşarak fazla tutarı yatırıyordu. Yeni sistemde ise kuryenin cebine giren her kuruşun anında belirli bankaların ATM’lerine yatırılması isteniyor. Bu durum kuryeler için şu zorlukları beraberinde getiriyor:
İş Yükü ve Yakıt Maliyeti: Kuryeler sürekli ATM aramak zorunda kalacaklarını, bunun için ekstra yakıt harcayacaklarını belirtiyor.
Sıcak Para Kesildi: Günlük ihtiyaçlarını bu nakit gelirden karşılayan kuryeler, artık fatura karşılığı gelecek ödemeyi beklemek zorunda kalacak.
Bahşişler Kayıt Altına Alınamıyor
Sistemdeki bir diğer kör nokta ise “para üstü” meselesi. 279 liralık siparişe 300 lira veren müşteriden kalan 21 liralık küsurat genellikle kuryeye bahşiş kalıyordu.
Ancak yeni sistemde bu tutarların kayıt dışı kalması, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın da radarına girmiş durumda. Para üstü bulunamadığında yaşanan iptallerin hem müşteriyi hem kuryeyi mağdur etmesi bekleniyor.
Gelirler Sert Düştü: 200 Binden 60 Bine!
Kurye sayısındaki kontrolsüz artış ve ekonomik daralma, dev kazançları da eritti. Bir dönem 200 bin liraya ulaşan aylık cirolar, bugün net 60-90 bin lira bandına geriledi. Birçok kuryenin biriken vergi ve SGK borçları nedeniyle zor günler geçirdiği biliniyor.
Bakan Şimşek’ten “Yapılandırma” Resti
Vergi borçları altında ezilen kuryelerin “yapılandırma” beklentisine ise Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’ten kapı kapandı. Şimşek, vergi yapılandırmasının gündemde olmadığını net bir dille vurguladı.
Fatura bularak vergi yükünü düşürmeye çalışan kuryeler için artık “denetim ve sistem” kıskacı iyice daralmış durumda.