Kalkankale köyü sınırları içerisinde, Karahan Çayı’nın batısında yer alan Kız Kalesi, M.S. 10. yüzyılda inşa edilmiş bölgenin en kritik savunma yapılarından biri olarak biliniyor. Horasan harcı ve düzgün kesme tüf taşından inşa edilen kale, geçmişte üç aşamalı sur sistemine sahip olmasına rağmen günümüzde sadece tek bir yüksek burcuyla ayakta kalmaya çalışıyor.
Mimari detaylarıyla Ani Ören Yeri’ndeki yapılarla büyük benzerlik gösteren kale, bölgenin tarihi derinliğini yansıtıyor. Uzmanlar ve tarih meraklıları, kalenin savunma amaçlı inşa edilmesinin ötesinde, bölge mimarisinin eşsiz bir örneği olduğunu vurguluyor. Ancak bu önemine rağmen, bugüne kadar kalede kapsamlı bir koruma ya da restorasyon çalışması yürütülmedi.
Kalkankale Muhtarı Metin Okçu ve çevre köylerin temsilcileri, kalenin içler acısı durumu için yetkililere seslendi. Turizm Bakanlığı’na defalarca başvuruda bulunduklarını belirten Muhtar Okçu, şu ifadeleri kullandı:
“Kız Kalesi bizim için stratejik ve tarihi bir öneme sahip. Restorasyon yapılması, yolun düzeltilmesi ve buranın turizme kazandırılması bölge ekonomisi için de hayati önem taşıyor. Sınır kapısının açılma ihtimaliyle birlikte burası çok daha kıymetli bir nokta haline gelecek.”
Küçük Aküzüm Muhtarı Teoman Gelekçi ise kalenin ihtişamına dikkat çekerek, “Kars Kalesi kadar görkemli ve yüksek bir yapı. Burası mutlaka gezilip görülmesi gereken bir yer,” dedi.
Tescilli bir kültür varlığı olmasına rağmen koruma önlemlerinin yetersizliği, kaleyi definecilerin hedefi haline getiriyor. Bilgilendirme tabelalarının bulunmaması ve çevre düzenlemesinin eksikliği, ziyaretçilerin bölgeye ulaşmasını zorlaştırıyor. Eğer acil müdahale edilmezse, Anadolu tarihinin bu sessiz tanığı tamamen toprağa karışacak.