Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen Dünya Çiftçiler Günü programında üreticilerle bir araya geldi. İktidarın tarım politikalarına değinen Erdoğan, “Göreve geldiğimiz günden bu yana çiftçilerimizin ve toprağımızın adeta üzerine titredik” ifadelerini kullanarak tarıma verdikleri önemin altını çizdi. Ancak sahadaki veriler bu “titizliğin” üreticiyi borç sarmalından kurtarmadığını ortaya koyuyor.
BORÇ YÜKÜ 10 KAT ARTTI: 1,3 TRİLYON TL!
BDDK ve güncel piyasa raporlarına göre, çiftçilerin bankalara olan toplam borcu 2026 yılı Şubat ayı itibarıyla 1,3 trilyon TL barajını aştı. Sadece iki yıl öncesine kıyasla borç yükünün yaklaşık 10 kat artması, finansal sürdürülebilirliğin bittiği noktayı işaret ediyor. Ödenemeyen taksitler nedeniyle “haczedilen traktör” haberleri, artık yerel gazetelerin sıradan birer asayiş bülteni haline geldi.
45 TL’LİK DOLAR KURU ÇİFTÇİYİ “FELÇ” ETTİ
2026 yılı verileri, çiftçinin daha tarlaya girmeden kaybettiği bir ekonomik denklemi ortaya koyuyor. Nisan 2026 itibarıyla genel enflasyon (TÜFE) yüzde 32,37 bandındayken; gübre, ilaç ve tohum gibi tarımsal girdiler, jeopolitik risklerin de etkisiyle bu oranın çok üzerinde seyrediyor.
Dolar/TL kurunun 45,37 seviyelerine demir atması, dövize endeksli tüm girdilerin fiyatını erişilemez kıldı. Üreticinin satın alma gücü, 2026’nın ilk yarısında tamamen felç oldu.
ÜRETİMDEN KOPUŞ: 600 BİN AİLE TOPRAKTAN ÇEKİLDİ
Tarımda demografik çöküş, 2026’da geri dönülemez bir noktaya ulaştı. Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verilerine göre; kayıtlı çiftçi sayısı 2,8 milyondan 2,2 milyona sert bir düşüş yaşadı. Tarımda yaş ortalamasının 58’e fırlaması ve genç nüfusun tarıma katılımının durma noktasına gelmesi, gıda arz güvenliğini bir milli güvenlik sorunu haline getirdi.
TARIM ŞİRKETLERİ “KONKORDATO” SIRASINDA
Kriz sadece küçük aile işletmelerini değil, dev tarım işletmelerini de vurdu. 2025 ve 2026 yılları boyunca Türkiye genelinde ilan edilen konkordato başvurularında tarım sektörü; inşaat ve tekstilin ardından ilk üçte yer aldı. Yasal şartlar ağırlaştırılsa da, finansmana erişemeyen tarım devleri “iflas” ve “konkordato” kıskacından çıkamıyor.
About the Author
