Avrupa Birliği’nin geleceğinin masaya yatırıldığı zirvede Gül, dünyayı yönetenlerin dilindeki dönüşüme dikkat çekti. Uluslararası kural ve normların tamamen aşındığı bir dönemden geçildiğini belirten Gül, “Dünyaya yön veren liderlerin konuşmalarına baktığımızda demokrasi, insan hakları, uluslararası hukuk artık mevzubahis olmuyor, hiç hatırlatılmıyor” dedi.
Filistin, Lübnan ve İran’da yaşananları bu durumun en acı verici örnekleri olarak niteleyen Gül, ABD’nin İsrail’in hukuk tanımaz tavrını meşrulaştırma çabasının dünyayı “hak temelinden” koparıp “güç temelinde” bir kaosa hapsettiğini vurguladı.
“KÖRFEZ ARTIK YUMURTALARI TEK SEPETE KOYMAYACAK”
İran savaşıyla birlikte bölgedeki güç dengelerinin dramatik bir şekilde değiştiğini ifade eden Abdullah Gül, ABD’nin Orta Doğu’daki rolüne dair sarsıcı bir tespitte bulundu. Eskiden Körfez için güvenliğin teminatı olan ABD, artık saldırıların ana sebebi olarak görülmeye başlandı. Gül, bölge ülkelerinin artık ABD’den hızla uzaklaşacağını ve güvenlik politikalarında “farklı limanlara” yöneleceğini ileri sürdü.
AVRUPA’YA ÇAĞRI: DAR SINIRLARI AŞ, GENİŞ AVRUPA’YI KUCAKLA
Gül, ABD’nin dışlayıcı tavrına karşı Avrupa’nın kendi değerlerini hatırlaması gerektiğini söyledi. Avrupa’nın sadece Avrupa Birliği sınırlarından ibaret olmadığını hatırlatan Gül, “Dar bir Avrupa yerine daha geniş bir Avrupa’yı kucaklamak gerekir. Demokrasi ve hukukun yayıldığı yer olan Avrupa Konseyi’ne, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne baktığımızda bu geniş Avrupa’yı görüyoruz,” ifadelerini kullandı. Gül, güvenlik söz konusu olduğunda İngiltere’den Türkiye’ye kadar uzanan kapsayıcı bir işbirliğinin şart olduğunu belirtti.
SAVAŞIN YENİ YÜZÜ: GAZZE VE İRAN’DA YAPAY ZEKA TEHDİDİ
Gelişen teknolojinin “ahlaki sınırları” nasıl yerle bir ettiğine değinen Gül, özellikle savaşlarda kullanılan yapay zekaya karşı sert bir uyarıda bulundu. Gazze ve İran’da yapay zekanın yıkıcı etkilerinin görüldüğünü belirten Gül, hem bu teknolojilerin hem de Bitcoin gibi kontrolü zor finansal araçların acilen uluslararası bir işbirliğiyle denetim altına alınması gerektiğini ifade etti.
EKONOMİK KURTULUŞ REÇETESİ: EVİN İÇİNİ DÜZENLEMEK
Uluslararası vizyonun ancak güçlü bir iç dinamikle desteklenebileceğini hatırlatan Gül, kalıcı refah için şeffaflık ve hukukun üstünlüğü formülünü sundu. “Her ülkenin kendi evi ne kadar düzgün olursa, kurallar ne kadar düzgün işler ve kaynaklar ne kadar şeffaf dağıtılırsa, ekonomik kalkınma o kadar hızlanır,” diyen Gül, bunun temel bir tarihi gerçek olduğunu hatırlattı.” Konusmasının sonunda Gül, “Eğer ‘yeni normal’ diye daha düşük standartlı bir demokrasiyi, daha geri bir hukuku ve insan haklarını kabullenirsek, bu sadece kötülükleri ve gelecekteki acıları davet eder,” dedi.
Gül’ün konuştuğu Küresel Liderleri Diyaloğu’na Arnavutluk Eski Cumhurbaşkanı Bamir Topi, Sırbistan Eski Cumhurbaşkanı Boris Tadic, Eski Slovenya cumhurbaşkanı Danilo Türk, Eski Romanya Cumhurbaşkanı Emil Constantinescu, Eski Karadağ Cumhurbaşkanı Filip Vujanovic, Eski Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Gjorge İvanov, Eski Hırvatistan Cumhurbaşkanı İvo Josipovic, Eski Karadağ Cumhurbaşkanı Milo Dukanovic, Eski Moldova Cumhurbaşkanı Petru Lucinschi, Eski Hırvatistan Cumhurbaşkanı Stjepan Mesic ve Eski Çekya Cumhurbaşkanı Vaclav Klaus konuşmacı olarak yer aldı.