Bugün emeklilerin en büyük sancısı olan düşük aylıklar, kamuoyunda sıklıkla EYT düzenlemesine bağlanıyor.
Ancak Özgür Erdursun’un verilerle ortaya koyduğu tablo, meselenin sadece bugünün emeklilerini değil, gelecekte emekli olacak milyonlarca genci de kapsayan devasa bir yapısal sorun olduğunu kanıtlıyor.
Sistem “Düşük Maaş” Üretiyor
Erdursun, e-Devlet üzerinden yapılan hesaplamaların acı tabloyu netleştirdiğini belirtiyor. Sisteme giren çalışanlar, yıllarca prim ödemelerine rağmen beklentilerinin çok altında rakamlarla karşılaşıyor:
Asgari ücretin 2-2,5 katı maaş alanların hesaplanan emekli aylıkları 20 bin TL seviyelerinde kalıyor.
Asgari ücretin 5-6 katı (yüksek prim) ödeyenlerde bile tablo değişmiyor; maaşlar 25 bin TL ile 30 bin TL arasına sıkışmış durumda.
BAĞ-KUR’lularda durum daha da vahim; kendi primini cebinden yüksekten ödeyenler dahi beklediği karşılığı alamıyor.
EYT Çıkmasaydı da Maaşlar Düşük Kalacaktı
Özgür Erdursun, düşük aylıkların kronolojik nedenini şu sözlerle açıklıyor:
“3 Mart 2023’te EYT yasası çıktı ancak hesaplama sistemi değişmedi. Sistem esasen 1 Ekim 2008’de değişti. EYT çıkmasaydı da emekli aylıkları bugün olduğu gibi düşük kalmaya devam edecekti.”
Sorunun temelinde; aylık bağlama oranlarının (ABO) düşürülmesi, güncelleme katsayılarının değişmesi ve büyümeden emekliye verilen payın azaltılması yatıyor.
Yeni Memurlar da Tehlikede
Bu sistemsel çöküş sadece işçileri ve esnafı etkilemiyor. Erdursun, 1 Ekim 2008’den sonra devlet memuru olanların da gelecekte çok düşük aylıklar alacağını, kamu çalışanlarının emeklilikte ciddi bir gelir kaybı yaşayacağını vurguluyor.
“EYT Maaşları Düşürdü” Söylemi Yanıltıcı
Erdursun’a göre, “Emekli sayısı arttığı için maaşlar düştü” yaklaşımı gerçeği açıklamıyor. Eğer sorun sadece emekli sayısı olsaydı, şu an çalışanların sistemde yüksek emekli aylığı görmesi gerekirdi.
Oysa sistem, henüz emekli olmamış milyonlara da şimdiden düşük aylık hesaplıyor.
About the Author
