İş dünyasında yöneticiler ve şirketler her dönem “en iyi yeteneği” ve “süper yıldızları” bulmaya odaklanıyor. Ancak Harvard Business School ve Northwestern Üniversitesi tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma, gözden kaçan acı bir gerçeği ortaya koydu: Şirketler için asıl büyük finansal kazanç, yıldız çalışan bulmaktan ziyade, ekibin huzurunu ve kurum kültürünü bozan “toksik” çalışanları sistemden uzaklaştırmaktan geçiyor.
“YÜKSEK PERFORMANS PARADOKSU”
Michael Housman ve Dylan Minor imzalı “Toksik Çalışanlar” araştırması, 11 farklı şirkette 50 binden fazla personeli inceleyerek çarpıcı sonuçlara ulaştı:
Üretken Ama Zararlı: Toksik çalışanlar sanıldığı gibi düşük performans gösteren kişiler değil. Aksine, bu kişilerin önemli bir bölümü ortalamanın üzerinde üretkenlik sergiliyor ve şirket hedeflerini tutturuyor.
Tolerans Tuzağı: Yöneticiler, kısa vadeli verilere ve satış rakamlarına odaklanarak; ekip içinde huzursuzluk yaratan, taciz, suistimal veya şirket kurallarını ihlal eden bu “yüksek performanslı” kişilere daha fazla tolerans gösterebiliyor.
TOKSİK BİRİNDEN KURTULMAK DAHA KARLI
Araştırma, işten çıkarma ve işe alım süreçlerinin finansal bilançosunu net sayılarla ortaya koyuyor:
Bir toksik çalışanın ekibe ve kuruma verdiği doğrudan zarar ortalama 12 bin 500 dolar olarak hesaplanıyor. Bu rakama olası tazminat davaları, regülasyon cezaları ve uzun vadeli itibar kayıpları dahil değil.
Şirketin en üst %1’lik performans dilimindeki “süper yıldız” bir çalışanın kuruma sağladığı tasarruf ve katkı ise yaklaşık 5 bin 300 dolar seviyesinde kalıyor.
Yanlış ve toksik bir kişiyi sistemden çıkarmak; doğru ve yıldız bir kişiyi işe almaktan yaklaşık iki kat daha fazla finansal kazanç sağlıyor.
BULAŞICI ETKİ
Toksik çalışanların şirketlere yüklediği “görünmez” maliyetler bunlarla da sınırlı kalmıyor:
Araştırmacılar, toksik personelle daha fazla temas eden ekiplerde benzer olumsuz davranışların görülme ihtimalinin ciddi şekilde arttığını belirterek bunu “kurum içi bulaşıcı etki” olarak tanımlıyor.
Bu kişilerin yarattığı stres ve motivasyon kaybı, ekibin diğer başarılı üyelerinin istifa etmesine yol açıyor. Bu durum, şirketlerin en pahalı kalemlerinden biri olan çalışan devir hızını artırıyor.
YENİ DÖNEMDE “KÜLTÜREL UYUM” ÖNE ÇIKIYOR
Eski General Electric CEO’su Jack Welch’in yıllar önce yaptığı “rakamları iyi olsa dahi şirket değerlerine zarar verenler gönderilmeli” tanımına atıfta bulunulan araştırmada, özellikle genç kuşakların iş hayatına girmesiyle birlikte “zor ama başarılı” çalışan modelinin çöktüğü vurgulanıyor.
Günümüzde teknoloji devlerinden yatırım bankalarına kadar pek çok vizyoner kurum, işe alım ve barındırma süreçlerinde sadece finansal çıktılara değil; kültürel uyum, iş etiği ve takım çalışması gibi kriterlere odaklanıyor.
