Aksaray / Metin Kurt / Yeniçağ
Aksaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü tarafından hayata geçirilen “Aksaray Üniversitesi Kampüs Biyoçeşitliliği Projesi” kapsamında kampüs ekosistemi sürekli izleme altına alındı. Dünya Biyoçeşitlilik Günü kapsamında başlatılan proje ile kampüste yaşayan canlı türleri küresel bilim ağına aktarılacak.
Aksaray Üniversitesi (ASÜ), bilimsel veri üretimi ve çevresel farkındalık alanında dikkat çeken yeni bir projeyi hayata geçirdi. 2026 yılı “Dünya Biyoçeşitlilik Günü” etkinlikleri kapsamında başlatılan “Aksaray Üniversitesi Kampüsünden Küresel Bilime Açık Veri: Sürekli Biyoçeşitlilik İzleme Projesi” ile kampüs içerisindeki canlı türleri düzenli olarak kayıt altına alınacak.
ASÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü koordinasyonunda yürütülen proje, vatandaş bilimi temelli yapısıyla öğrencilerden akademisyenlere, kampüs çalışanlarından ziyaretçilere kadar herkesin katılımına açık olacak. Katılımcılar, ücretsiz iNaturalist mobil uygulaması üzerinden gözlem paylaşarak projeye katkı sağlayabilecek.
“YERELDE HAREKET, KÜRESEL ETKİ”
Proje, Birleşmiş Milletler’in 22 Mayıs Dünya Biyoçeşitlilik Günü için belirlediği “Küresel Etki İçin Yerelde Hareket” temasıyla doğrudan örtüşüyor. Kampüs içerisinde yapılan gözlemler, iNaturalist topluluğu tarafından doğrulandıktan sonra Global Biodiversity Information Facility (GBIF) adlı küresel açık veri ağına aktarılacak.
Bu sayede Aksaray Üniversitesi kampüsünde elde edilen veriler, yalnızca yerel ölçekte değil, uluslararası bilimsel araştırmalarda da kullanılabilecek. Ayrıca proje kapsamında elde edilen güncel verilerin “Sayılarla ASÜ” platformu üzerinden kamuoyuyla paylaşılması hedefleniyor.
KAMPÜS EKOSİSTEMİ YILLARCA TAKİP EDİLECEK
Projeyi öne çıkaran en önemli unsur ise kısa süreli bir saha çalışması olmanın ötesinde uzun vadeli bir bilimsel izleme sistemi olarak tasarlanması oldu. Kampüste yaşanan mevsimsel değişimler yıllar boyunca kayıt altına alınacak.
İlkbaharda çiçeklenme tarihleri, kuş göçlerinin yoğunlaştığı dönemler, böcek hareketliliği ve yağışlı süreçlerde ortaya çıkan mantar oluşumları tarihsel verilerle belgelenebilecek. Böylece ilerleyen yıllarda kampüs ekosistemindeki değişim bilimsel olarak analiz edilebilecek.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ İZLENECEK
Biriken verilerin; iklim değişikliğinin etkilerinin ortaya konulması, kaybolan ya da yeni ortaya çıkan türlerin tespiti ve tür çeşitliliğindeki değişimlerin analiz edilmesi açısından önemli bir bilimsel arşiv oluşturacağı belirtildi.
Örneğin 2026 yılında kaydedilen bir gözlem ile 2031 yılındaki veriler karşılaştırılarak kampüs ekosistemindeki dönüşüm somut veriler üzerinden değerlendirilebilecek.
BİLİMSEL MİRAS NİTELİĞİ TAŞIYOR
Proje kapsamında toplanacak verilerin lisansüstü tez çalışmalarında kullanılabileceği, aynı zamanda öğrencilere uygulamalı saha deneyimi sunacağı ifade edildi. Yetkililer, projenin yalnızca güncel bilimsel çalışmalara katkı sunmayacağını, aynı zamanda gelecek nesillere bırakılacak kalıcı bir bilimsel miras niteliği taşıdığını vurguladı.
ASÜ Kampüs Biyoçeşitliliği Projesi’nin sorumluluğunu Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Mustafa Cemal Darılmaz ile Prof. Dr. Mehtap Tekşen yürütüyor.
