İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi’ni birbirine bağlayan ve dünya petrol ticaretinin can damarlarından biri kabul edilen Hürmüz Boğazı için yeni bir idari yapı oluşturduğunu duyurdu. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, “Hürmüz Boğazı Su Yolu Yönetimi” adı verilen kurumun faaliyete geçtiği bildirildi.
E-POSTA YOLUYLA BİLGİLENDİRME
İngilizce adıyla “Persian Gulf Strait Authority (PGSA)” olarak duyurulan yapının, boğazdaki deniz trafiği, geçiş koordinasyonu, ücretlendirme ve güvenlik uygulamalarından sorumlu olacağı ifade edildi. Kurum adına X platformunda açılan resmi hesaptan yapılan paylaşımlarda, boğazdan geçecek gemilere ilişkin güncel duyuruların ve prosedürlerin buradan yayımlanacağı belirtildi.
İran devlet televizyonu Press TV’nin daha önce yayımladığı haberde ise Hürmüz’den geçiş yapmak isteyen ticari gemilere elektronik posta yoluyla yeni kuralların bildirileceği aktarılmıştı. Haberde, gemi işletmecilerine “[email protected]” adresi üzerinden ulaşılacağı ve geçişlerin belirlenen güvenlik çerçevesi içinde izinlendirme sistemiyle yürütüleceği kaydedilmişti.
ABD ABLUKASININ ARDINDAN GELDİ
Söz konusu gelişme, İran ile ABD-İsrail hattında aylardır devam eden askeri ve diplomatik gerilimin ardından geldi. 28 Şubat’ta başlayan çatışmalar sırasında İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı almış ve bu adım küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmaya yol açmıştı. Uzmanlara göre savaş sürecinde petrol fiyatları kısa sürede yaklaşık yüzde 65 oranında yükseldi.
8 Nisan’da İran ile ABD arasında sağlanan ateşkes sonrasında Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerden sonuç çıkmaması ise bölgede tansiyonu yeniden artırdı. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, 13 Nisan’da İran’a yönelik deniz ablukası uygulanacağını açıklamış ve İran bağlantılı olduğu belirtilen gemilere yönelik denetim ve müdahaleleri artırmıştı.
Washington yönetiminin özellikle Umman Denizi ile Hint Okyanusu çevresinde bazı İran ticaret gemilerine operasyon düzenlediği ve bazı gemilere el koyduğu öne sürülürken, Tahran yönetimi de buna karşılık Hürmüz çevresinde İsrail bağlantılı olduğu iddia edilen bazı ticari gemilere müdahalede bulunmuştu.
DENETİM KURUMSALLAŞIYOR
İran yönetimi, Lübnan’da sağlanan ateşkes sonrasında Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere açık tutulacağını açıklamıştı. Ancak bu geçişlerin İran donanmasıyla koordinasyon şartına bağlı olacağı belirtilmişti.
Buna rağmen ABD’nin deniz ablukasını sürdüreceğini açıklaması sonrası Tahran yönetimi yeniden kısıtlayıcı tedbirleri gündeme aldı. Yeni kurulan PGSA’nın da bu süreçte boğaz üzerindeki denetimi daha kurumsal hale getirmeyi amaçladığı değerlendirildi. (AA)
