Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), suç mağduriyetlerine, mağduriyet sonrası vatandaşın reflekslerine ve toplumdaki güvenlik algısına ışık tutmak amacıyla hazırladığı ilk büyük araştırmanın sonuçlarını paylaştı. 15 ve üzeri yaştaki 18 bin 378 kişiyle bilgisayar destekli yüz yüze görüşmeler yapılarak hazırlanan rapor, hem kişisel hem de hanehalkını etkileyen suç türlerine dair çarpıcı bir tabloyu ortaya koydu.
VATANDAŞ EVİNİ KALE YAPTI: ÇELİK KAPI VE KAMERA İLK SIRADA
Araştırmada, halkın suçtan ve hırsızlıktan korunmak amacıyla evlerinde aldıkları güvenlik önlemleri mercek altına alındı. Çıkan sonuçlara göre, Türk halkının ev güvenliğinde en çok güvendiği unsur kapının sağlamlığı oldu.
İşte hanehalklarının evde aldığı güvenlik önlemlerinin oranları:
Zırhlı / Çelik Kapı: %70,7
Güvenlik Kamerası: %35,5
Pencerelere Panjur veya Korkuluk: %28,0
Biber Gazı / Elektro Şok: %5,5
Bekçi Köpeği: %4,8
Hırsız Alarmı: %4,7
Kent ve kır ayrımına bakıldığında ise çarpıcı bir sosyolojik fark görüldü. Ateşli silah bulundurma ve bekçi köpeği gibi önlemler kırsal alanlarda öne çıkarken; yoğun kentlerde çelik kapı, güvenlik kamerası, yüksek çitler, özel kilitler, alarm sistemleri ve biber gazı kullanımı çok daha yüksek oranlara ulaştı.
EN YAYGIN SUÇLAR: TACİZ, BİLİŞİM VE DOLANDIRICILIK
TÜİK’in araştırmasında, nüfusun son bir yıl içinde en az bir kez karşı karşıya kaldığı suçların yaygınlık hızı da ölçüldü. Sokakta, iş yerinde veya dijital dünyada vatandaşın en çok canını yakan suç türleri sırasıyla şöyle şekillendi:
Cinsel olmayan taciz (Israrlı takip, sözlü taciz vb.): %4,6
Bilişim suçları (Kredi kartı kopyalama, hesap çalma vb.): %3,5
Tüketici dolandırıcılığı: %2,8
Vatandaşın en az mağduriyet yaşadığı ve yaygınlık hızı en düşük çıkan suçlar ise yüzde 0,1 ile yağma (gasp), yüzde 0,2 ile araç hırsızlığı ve yüzde 0,6 ile araçtan kişisel eşya çalınması olarak kayıtlara geçti.
ARAÇ ÇALINIRSA KARAKOLA
Araştırmanın en çarpıcı bölümlerinden birini ise “şikayet etme eğilimleri” oluşturdu. Vatandaşlar uğradıkları suçun türüne göre resmi mercilere (Polis, Jandarma, Adliye) başvurma konusunda tamamen farklı refleksler gösterdi.
Yaşadığı olay sonrasında hakkını aramak için resmi makamlara başvuranların oranında araç hırsızlığı yüzde 81,3 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 68,4 ile motosiklet hırsızlığı ve yüzde 53,3 ile saldırı/yaralanma olayları takip etti.
Buna karşın, adli makamlara en az bildirilen, adeta üzeri örtülen suçlar ise şoke etti. Vatandaşların uğradığı rüşvet olaylarının sadece yüzde 5,1’i resmi makamlara şikayet edildi. Rüşveti, yüzde 11,0 ile cinsel taciz ve yüzde 14,7 ile cinsel olmayan taciz vakaları izledi. Mağdurların büyük kısmının taciz ve rüşvet olaylarında polisin veya adliyenin yolunu tutmaması dikkat çekti.
