Toplantının gündeminde öne çıkan en belirgin konu, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, “muhtemelen NATO tarihinin en önemli zirvelerinden biri” olacağını düşündüğünü söylediği Ankara Zirvesi’ne zemin hazırlamaktı. Dışişleri bakanlarının zirve öncesi “mayın temizleme” ve ortak zemin oluşturma çalışması yapması olağan olsa da ABD Başkanı Donald Trump’ın öngörülemez olması bu toplantının önemini bir kat daha artırdı.
RUBIO SİNYALİ VERDİ
Göreve geldiğinden beri NATO’da dengelerin sınırlarını sonuna kadar test eden Trump’ın, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sırasında bazı müttefiklerin tavrından duyduğu rahatsızlık henüz giderilebilmiş değil. Bu durum, Ankara Zirvesi’nde tansiyonu yükseltme potansiyeli taşıyor. Bakanların bu konudaki manevra alanı çok geniş değil. Rubio da bunun sinyalini toplantı öncesinde verdi: “Bu, liderler düzeyinde tartışılması gereken bir konu.”
NATO Dışişleri Bakanlarının gündeminde temmuz ayında Ankara’da yapılacak liderler zirvesi vardı.
ABD TATMİN OLMUYOR
ABD özellikle İspanya’nın, İran’a saldırı amaçlı operasyonlarda üslerinin kullanılmasına izin vermemesine sert tepki göstermişti. Bazı Avrupalı müttefiklerin konuya yaklaşımı da ABD’yi tatmin etmiyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise Avrupalı müttefiklerin mesajı aldığı ve ikili taahhütlerle ABD’nin beklentilerinin karşılandığı görüşünde. Hürmüz Boğazı’nda NATO’nun rol üstlenip üstlenmeyeceği de zaman zaman nabız yoklanan konular arasında. Ancak bunun NATO bayrağı altında yapılması konusunda konsensüs yok.
SAVUNMA HARCAMALARI
İsveç’teki toplantıda savunma harcamaları da ele alındı. Rutte, bu konuda müttefiklerin taahhütlerine uygun hareket ettiği mesajı verdi. Ankara Zirvesi’nde ele alınacak başlıklar arasında yer alan savunma alanında üretimin artırılması ve hızlandırılması konusunda ABD ve müttefikler arasında derin bir görüş ayrılığı yok. ABD, bu konuda işbirliğine açık ve ürünlerin birlikte çalışabilir olmasına önem veriyor. Ukrayna’ya destek konusunda da ABD’nin odağı kaybetmemesi için çaba var. Rutte, Ukrayna lideri Volodimir Zelenski’nin de Ankara’daki zirvede olacağını söyledi.
RUBİO, FİDAN İLE GÖRÜŞTÜ
NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı için İsveç’te bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’li mevkidaşı Marco Rubio ile bir araya geldi. Rubio, X hesabından görüşmeye dair yaptığı açıklamada, “Bakan Fidan’la NATO müttefiklerinin savunma taahhütlerini yerine getirmesinin önemini ve Türkiye’de düzenlenecek NATO Zirvesi’ne ilişkin planları görüştük” dedi. Ayrıca ‘Hürmüz Boğazı’nın açılması’ ve ‘Ortadoğu’da bölgesel istikrarın artırılmasına’ yönelik başlıkları ele aldıklarını kaydetti.
