Sahra Çölü’nün güneyinde yer alan Sahel kuşağında, aşırı sıcaklar ve kuraklık nedeniyle betonlaşan toprak yapısı, bölgeye özgü bir canlı türü sayesinde yeniden canlanıyor. 2021 yılında başlatılan bir proje kapsamında doğaya salınan 500 mahmuzlu kaplumbağanın, bölgedeki çölleşmeye karşı doğal bir direnç oluşturduğu gözlemlendi.
KAPLUMBAĞALARI EKOSİSTEME DAHİL ETTİLER
Bölgede gündüz sıcaklıklarının 60 dereceyi aşması, toprak yüzeyinde su geçirmeyen sert bir kabuk oluşmasına neden oluyor. Bu durum, yağmur sularının emilmeden buharlaşmasına ve tohumların filizlenememesine yol açıyor. Araştırmacılar, herhangi bir teknik ekipman, sulama sistemi veya kimyasal madde kullanmadan sadece bölgenin yerli türü olan mahmuzlu kaplumbağaları ekosisteme dahil etti.
DERİN TÜNELLER KAZIYORLAR
Dünyanın en büyük üçüncü kara kaplumbağası olan ve ağırlıkları 100 kilogramı aşabilen bu canlılar, sıcaklıktan korunmak için yerin 10-15 metre altına kadar uzanan derin tüneller kazıyor.
Sürecin işleyişi şu şekilde kaydedildi:
Kaplumbağaların kazdığı yuvalar, yüzeydeki sertleşmiş tabakayı parçalıyor.
arçalanan yüzey sayesinde yağmur suları toprağın derinliklerine sızarak nemin korunmasını sağlıyor.
Yuva girişlerinde oluşan nemli ve korunaklı alanlar, uyku halindeki tohumların filizlenmesine olanak tanıyor.
Geri dönen bitki örtüsüyle birlikte böcekler ve diğer mikroorganizmalar bölgeye yerleşerek ekolojik zinciri yeniden başlatıyor.
UYDU GÖRÜNTÜLERİ İLE KANITLANDI
Senegal’de 1992 yılından bu yana yürütülen koruma çalışmaları ve 2021’deki toplu salınım sonrası elde edilen veriler, projenin başarısını ortaya koydu. Antena 3 CNN tarafından aktarılan bilgilere göre, beş yılın sonunda alınan uydu görüntüleri, daha önce sadece kumdan ibaret olan arazilerde kaplumbağa yuvaları etrafında kümelenmiş yeşil noktaların oluştuğunu belgeledi.
TÜRÜN GELECEĞİ TEHLİKE ALTINDA
Bilim insanları “ekosistem mühendisi” olarak tanımlanan bu kaplumbağaların başarısına rağmen, türün kendisinin büyük risk altında olduğunu vurguluyor. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) verilerine göre mahmuzlu kaplumbağaların popülasyonu; habitat kaybı (%60), avlanma ve yasa dışı ticaret nedeniyle hızla azalıyor.
Uzmanlar, bu yöntemin Sahel’deki çölleşme sorununu tek başına çözemeyeceğini ancak doğru arazi yönetimi ve otlatma kontrolü ile birleştirildiğinde, tahrip olmuş ekosistemlerin onarılmasında kritik bir rol oynayabileceğini belirtti.
