ABD Başkanı Donald Trump’ın pazartesi günü ABD’nin İran enerji altyapısına yönelik saldırıları erteleyeceğini açıklamasından sadece birkaç dakika öncesinde yatırımcılar petrol sözleşmeleri üzerine yüz milyonlarca dolar bahse girdi.
BBC’nin incelediği piyasa verileri, kararın duyurulduğu sosyal medya paylaşımından yaklaşık on beş dakika önce işlem hacminde ani bir sıçrama olduğunu gösteriyor.
Açıklamanın ardından petrol fiyatı hızla düştü ve birkaç dakika içinde %14 geriledi. Beklenmedik hamleye oynayan yatırımcılar kâr etmiş oldu.
Bazı piyasa analistleri, olağandışı hareketliliğin bu bahislerin kararla ilgili önceden bilgi sahibi olarak yapılmış olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
BBC, yorum için Beyaz Saray ile temasa geçti. Bir sözcü Financial Times’a, “hiçbir yönetim yetkilisinin içeriden bilgiyle yasa dışı şekilde kâr elde etmesine tolerans göstermediklerini” söyledi.
Ortadoğu’daki savaş küresel finans piyasalarını sarstı; petrol ve gaz maliyetlerinin artmasıyla borsa fiyatları düşerken, savaşın sona erebileceğine dair işaretler ise zaman zaman petrolün sert şekilde gerilemesine ve borsaların yükselmesine neden oldu.
Cumartesi günü Trump, dünya petrol ve gazının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde yeniden açmaması halinde İran’ın enerji altyapısını “yok etmekle” tehdit etti.
Piyasalar o gün kapalıydı ancak 23 Mart Pazartesi sabahı yeniden açıldığında Asya genelinde sert düşüşler yaşandı ve petrol fiyatı yükselmeye başladı.
Ancak Pazartesi günü ABD piyasaları haftaya başlamadan önce, Doğu Saati 07.04’ü (TSİ 14.04) gösterirken, Başkan Trump sosyal medya platformundaki paylaşımında Washington’ın Tahran ile düşmanlıkların “TAM VE KAPSAMLI ÇÖZÜMÜ” için “ÇOK İYİ VE VERİMLİ GÖRÜŞMELER” yaptığını duyurdu.
Bunun hemen ardından borsalar yükseldi ve petrol fiyatı ABD gösterge fiyatı için varil başına 84 doların altına düştü.
Piyasa gözlemcileri, başkanın paylaşımından önceki dakikalarda finans piyasalarında neler olduğunu mercek altına aldı.
Tacirler yerel saatle 06:49’da New York Emtia Borsası’nda (Nymex) WTI ham petrolü üzerine 734 sözleşme satın aldı. Bir dakika sonra bu sayı 2.168’e çıktı. Bu yaklaşık 170 milyon dolara denk geliyor.
Benzer bir tablo, Brent petrolü sözleşmelerinde de görüldü. Yerel saatle 06:48 ile 06:50 arasında işlem hacmi 20’den 1.650’nin üzerine çıktı. Bu da yaklaşık 150 milyon dolarlık sözleşme anlamına geliyor.
Önceki haftalara ait veriler, bu saatte normalde çok daha az işlem yapıldığını gösteriyor.
Benzer işlemler, Pazartesi günü S&P 500, Euro Stoxx 50 ve diğer piyasalar için vadeli işlemlerde de görüldü.
Bu da tacirlerin, Trump’ın açıklamasından dakikalar önce ABD ve Avrupa’nın en büyük şirketlerinin değer kazanacağı yönünde bahse girdiği anlamına geliyor.
XAnalysts baş petrol analisti Mukesh Sahdev, “Bu kesinlikle anormal görünüyor. O saatte ABD ile İran arasında ciddi görüşmeler yapıldığına dair hiçbir işaret yoktu. Dolayısıyla petrolün düşeceğine yönelik bu kadar büyük para yatırılması soru işaretleri yaratıyor” diyor.
Bahislerin zamanlaması, bunların başkanın açıklamasından önce bilgi sahibi olunarak yapılıp yapılmadığı sorusunu gündeme getirdi.
Killik & Co servet yönetimi şirketinin ortağı Rachel Winter, “Başkan Trump sosyal medyada paylaşım yapmadan hemen önce, oldukça fazla kişi petrol fiyatının düşmesinden kâr sağlayacak sözleşmeler aldı. Bu nedenle içeriden bilgi ticareti ihtimali konuşuluyor. Bunun doğru olup olmadığını bilmiyoruz ama umarız bir soruşturma yürütülür” yorumunda bulunuyor.
Trump’ın açıklamasından sonra İran hükümeti herhangi bir görüşme yapıldığını reddetti ve bunları “yalan haber” olarak niteledi. Bu açıklamaların ardından petrol fiyatı yeniden yükseldi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, X’te yaptığı paylaşımda “yalan haberlerin finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek ve ABD ile İsrail’in sıkıştığı bataklıktan kaçmak için kullanıldığını” söyledi.
BBC, ABD finans düzenleyicisi Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu (CFTC) ve İngiltere’deki Finansal Yürütme Otoritesi ile de temas kurdu.
Bu, ABD dış politikasının yoğun bahis faaliyetleriyle ilişkilendirildiği ilk olay değil.
Ocak ayında, kripto tabanlı tahmin platformu Polymarket’te Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun ay sonuna kadar görevden ayrılacağı yönünde bahisler arttı. Saatler sonra Maduro Amerikan güçleri tarafından yakalandı.
Tek bir hesap, 32.537 dolarlık bir bahisten 436.000 dolardan fazla kazanç sağladı.
