Emekli çalışanların sigorta primlerinin eksik yatırılmasına yönelik işveren uygulamaları, Yargıtay’ın verdiği emsal niteliğindeki kararla hukuki engelle karşılaştı. Yüksek mahkeme, emekli çalışanların hizmet tespit davası açmakta “hukuki yararı” bulunduğu tescilleyerek, primlerin eksik bildirilmesinin tazminat ve iş kazası haklarını gasp ettiğine dikkat çekti.
BOYACI USTASI HAKLARINI YARGIDA ARADI
Olay, emekli olduktan sonra bir iş yerinde 6 yıl boyunca kesintisiz olarak görev yapan bir boyacı ustasının, sigorta primlerinin bazı aylarda yalnızca 10 gün üzerinden yatırıldığını fark etmesiyle başladı. Gerçek çalışma sürelerinin ve aldığı maaşın tespiti talebiyle dava açan işçiye, ilk derece mahkemesi hak vererek çalışma sürelerinin düzeltilmesine karar verdi.
“EMEKLİ MAAŞI DEĞİŞMEZ” KARARI
Dava süreci devam ederken dosya İstinaf Mahkemesine taşındı. İstinaf Mahkemesi, çalışanın zaten emekli statüsünde olduğunu belirterek çarpıcı bir gerekçeyle davanın reddine karar verdi:
“İşçi zaten emekli, bu davanın sonucunda emekli maaşı artmayacak, dolayısıyla hukuki bir yararı yoktur.”
YARGITAY KARARI BOZDU
İstinafın bu kararını inceleyen Yargıtay, sigorta bildirimlerinin sadece emekli maaşına etkisine odaklanılmasının hukuka aykırı olduğunu vurgulayarak kararı bozdu. Yargıtay, tam sigorta priminin çalışan için taşıdığı hayati önemleri şu başlıklarla sıraladı:
İş Kazası ve Meslek Hastalığı: Olası bir iş kazası durumunda, sigortalı gün sayısının tam olması hak sahipleri ve çalışan için hayati önem arz eder.
Tazminat Hesaplamaları: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretleri, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen gerçek çalışma gün sayısı ve brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Kayıt Dışı ile Mücadele: Yargı yoluyla kayıt dışı çalışmaya veya eksik bildirime asla hukuki onay verilemez.
TAZMİNAT HAKLARI GÜVENCE ALTINA ALINDI
Bu kararla birlikte, işverenlerin “zaten emeklisin, primin düşük yatsa da olur” şeklindeki savunmaları hukuken geçersiz kılındı. Emekli çalışanlar, sigortaları eksik gösterildiği takdirde hizmet tespit davası açarak eksik günlerini tamamlama ve işten ayrılma aşamasında tazminatlarını gerçek süreler üzerinden alma hakkına sahip oldu. Karar, kayıt dışı istihdamla mücadelede çalışan lehine güçlü bir zemin oluşturdu.
