Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesi yakınındaki Akkaya Barajı, 1970 yılında sulama amacıyla inşa edildi. Ancak zamanla bölgenin en zengin kuş habitatlarından birine dönüştü. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Biyoloji Bölümü’nün yaptığı çalışmalarda barajda bugüne kadar 232 kuş türü tespit edildi. Türkiye genelinde kayıtlı 508 kuş türünün yarısına yakınının bu tek noktada gözlemlenmesi, barajın ekolojik değerini ortaya koyuyor.
İlkbaharla birlikte barajın en gösterişli konukları flamingolar gelmeye başladı. Dünyada 6 flamingo türü bulunuyor ve bunlardan ikisi Afrika ve Avrasya’da yaşıyor. Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Karataş, haziran ayında baraj gölüne yaklaşık bin flamingonun geleceğini belirtiyor. Göç döneminde ise 3-5 bin flamingonun baraj üzerinden geçtiği gözlemleniyor.
Flamingolar barajın bir numaralı çekicisi olsa da dünya genelinden gelen kuş gözlemcileri için asıl hedef başka. Prof. Dr. Karataş, yurt dışından gelen gözlemcilerin en çok görmek istediği türün “dik kuyruk” olduğunu belirtiyor. Akkaya Barajı her iki türü de barındırıyor. Barajı zaman zaman 40-50 pelikan ve binlerce leylek de ziyaret ediyor. İlkbahar aylarında gün içinde tek seferde 80-90 kuş türünü görmek mümkün.
Akkaya Barajı’nın bu kadar zengin bir kuş çeşitliliğine sahip olmasının temel nedeni coğrafi konumu. Türkiye’deki iki ana kuş göç yolundan biri İstanbul Boğazı’ndan Hatay’a, diğeri Artvin’den Hatay’a uzanıyor. Niğde tam bu iki göç yolunun kesişim noktasında yer alıyor. Kazakistan, Rusya ve Ukrayna’dan Afrika’ya göç eden kuşlar bu güzergahı kullanıyor.
Son yıllarda Türkiye’deki bazı göllerin kuruması, flamingoların Akkaya Barajı’na yönelmesini hızlandırdı. Prof. Dr. Karataş, barajdaki su seviyesi düştükçe flamingoların alanı terk ettiğine dikkat çekerek suyun varlığının kuş çeşitliliğini doğrudan belirlediğini vurguladı. Kış dönemine doğru tarımsal sulama için çekilen su, flamingoların barajdan ayrılmasına neden oluyor.
Baraj yalnızca kuş gözlemcilerine değil, üniversite öğrencilerine de açık hava laboratuvarı işlevi görüyor. Biyoloji bölümü öğrencileri uygulamalı derslerini baraj kıyısında yürütüyor. 3. sınıf öğrencisi İdal Zübeyde Bila, 232 kuş türünün yanı sıra balık ve endemik bitki çeşitliliğiyle barajın eğitim açısından eşsiz bir kaynak olduğunu söylüyor. (AA)
