İZSU‘nun 1 Haziran verilerine göre İzmir barajlarında yaz erimesinin ilk işaretleri ortaya çıktı. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı mayıs sonuna göre yaklaşık yüzde 2 puan, Balçova ise yüzde 2 puanın üzerinde geriledi.
Kentin omurgası Tahtalı Barajı yüzde 54,48 ile kritik eşiğin 4,5 puan üzerinde tutunuyor. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 14’te kalan Tahtalı’daki kullanılabilir su bu yıl 3,8 kat fazla.
İzmir barajları haziran ayına karışık sinyallerle girdi. İZSU’nun açıkladığı verilere göre kentin ana su kaynağı Tahtalı Barajı’nda aktif doluluk yüzde 54,48 seviyesinde ölçüldü. Mayıs sonundan bu yana neredeyse hiç kıpırdamayan Tahtalı, kritik eşik sayılan yüzde 50’nin 4,5 puan üzerinde tutunuyor.
Asıl dikkat çekici gelişme küçük barajlarda yaşandı. Balçova Barajı mayıs ortasında yüzde 93,62 iken 1 Haziran’da yüzde 91,51’e geriledi. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı da yüzde 75,78’den yüzde 73,98’e düştü. Yaz sezonunun başlamasıyla birlikte Çeşme yarımadasında nüfusun 3-4 katına çıkmaya başlaması, Alaçatı’daki bu gerilemenin hızlanabileceğine işaret ediyor.
Tüm barajlardaki toplam kullanılabilir su 363,6 milyon metreküp seviyesinde. Geçen yılın aynı tarihinde bu rakam yalnızca 68 milyon metreküptü. Geçen yıla göre aradaki fark 5,3 katın üzerinde.
İZMİR BARAJ DOLULUK ORANLARI (1 HAZİRAN 2026)
- Tahtalı Barajı: %54,48 (aktif doluluk)
- Balçova Barajı: %91,51
- Ürkmez Barajı: %97,55
- Gördes Barajı: %41,32
- Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %73,98
TAHTALI DİRENİYOR
İzmir barajlarının 1 Haziran görünümünde belirleyici veri, Tahtalı’nın mayıs boyunca yerinde sayması ve küçük barajlarda erimenin başlaması. Tahtalı baraj şimdilik direniyor, ancak artmıyor da.
Geçen yazın deneyimi, Tahtalı’nın yaz aylarında ne kadar hızlı eriyebildiğini gösterdi. 2025’te baraj Ağustos’ta tek haneli seviyelere inmiş, Aralık sonunda yüzde 0,13‘e düşerek fiilen tükenmişti.
Bu kuraklık sürecinde 13 ilçede 6 ay boyunca gece 23:00-05:00 arası su kesintileri uygulanmıştı. Bu yıl Tahtalı’daki 156,4 milyon metreküplük kullanılabilir su, kentin günlük tüketimine bölündüğünde yaklaşık 223 günlük rezerve karşılık geliyor.
Tüm barajlardaki toplam kullanılabilir su olan 363,6 milyon metreküp ise kabaca 520 günlük, yani yaklaşık 1 yıl 5 aylık su güvencesi anlamına geliyor. Geçen yıl aynı tarihte toplam kullanılabilir su 68 milyon metreküptü; yani sadece 97 günlük su kalmıştı.
Geçen yılla kıyaslandığında tüm barajlardaki artışlar çarpıcı olmaya devam ediyor. Tahtalı’da 3,8 kat, Balçova’da 2,1 kat, Ürkmez’de 3,9 kat, Gördes’te 10,9 kat, Alaçatı’da ise 5,8 katlık bir iyileşme söz konusu.
Çeşme yarımadasında yaz turizm sezonunun başlamasıyla birlikte nüfus hızla artıyor. Alaçatı Barajı’ndaki yüzde 73,98’lik doluluk şu an için rahatlatıcı olsa da, geçen yıl Alaçatı’nın yaz sonunda yüzde 10’un altına düştüğünü hatırlamak gerekiyor.
ŞEHİRLERE GÖRE BARAJ DOLULUK ORANLARI
BARAJ DOLULUK ORANI NEDEN ÖNEMLİ?
İzmir’in su güvenliği büyük ölçüde Tahtalı Barajı’nın seyrine bağlı. Kentin içme suyunun neredeyse yarısını tek başına karşılayan bu barajda yaz aylarında yaşanacak her puanlık düşüş, milyonlarca İzmirli’yi doğrudan etkiliyor. Haziran ayıyla birlikte tüketimin artması ve buharlaşmanın hızlanması, doluluk oranlarının günlük takibini daha da önemli kılıyor.
BARAJLARIN DOLULUK ORANI NASIL ÖLÇÜLÜYOR?
Bir barajdaki mevcut su hacminin o barajın maksimum kapasitesine bölünüp yüzle çarpılmasıyla elde edilen yüzdelik değer, doluluk oranını veriyor. Yağışlar, kentsel tüketim, buharlaşma ve mevsimsel döngüler bu rakamı sürekli değiştiriyor. İzmir gibi büyük şehirlerde su planlaması bu veriye dayanıyor.
AKTİF DOLULUK İLE TOPLAM DOLULUK NEDEN FARKLI?
Barajın dip kısmında kalan ve teknik nedenlerle çekilemeyen su, ölü hacim olarak tanımlanıyor. Toplam doluluk bu kısmı da sayarken, aktif doluluk yalnızca gerçekten kullanılabilecek suyu ölçüyor. İZSU verileri aktif doluluk üzerinden paylaşılıyor; bu da İzmir’in gerçek su durumunu daha doğru yansıtıyor.
İZMİR BARAJLARINDA GÜVENLİ EŞİK NE KADARDIR?
Tahtalı Barajı için uzmanlar yüzde 50’yi kritik sınır olarak belirliyor. Bu seviyenin altına düşüldüğünde yaz boyunca su yönetimi güçleşiyor. 2025 yazında Tahtalı tek haneli seviyelere düşmüş ve 6 aylık gece kesintilerine yol açmıştı. Ürkmez ve Balçova gibi küçük barajların dolu olması sistemi tek başına kurtarmıyor; İzmir’in kaderini Tahtalı belirliyor.
SU SEVİYESİ DÜŞTÜĞÜNDE HANGİ SENARYOLAR YAŞANIR?
Doluluk düştükçe etkiler kademeli olarak ortaya çıkıyor. Önce su baskısı zayıflıyor, sonra gece kesintileri başlıyor. İzmir 2025’te bu sürecin en ağırını yaşadı. Tahtalı yüzde 10’un altına inince 13 ilçede gece kesintileri uygulandı, Gördes’in ölü hacminden su çekildi, 20 yıldır atıl kalan Güzelhisar hattı onarılıp devreye alındı. Bu olağanüstü önlemlerle ihtiyacın ancak yüzde 28’i karşılanabilmişti.
İZMİR BARAJLARINDAKİ SU NE AMAÇLA KULLANILIYOR?
Tahtalı tek başına kentin içme suyunun yaklaşık yüzde 44’ünü sağlıyor; Bornova’dan Güzelbahçe’ye kadar 11 ilçeye su veriyor. Gördes ve Balçova da içme suyu amacıyla çalışıyor. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı Çeşme yarımadasına hem içme hem sulama suyu sağlıyor; yaz sezonunda yarımadanın nüfusu 3-4 katına çıktığından bu barajın doluluk seviyesi ayrıca kritik.
