Dünya, Pasifik Okyanusu’nda bazı uzmanlar tarafından ‘Godzilla benzeri’ olarak tanımlanan güçlü bir El Nino hava olayının eşiğinde olabilir. Uzmanlara göre bu olay, küresel ekonomide ve siyasetlerde ciddi aksamalara yol açabilir.
Bu sıcak akıntı, hava durumunu derinden etkileyecek. Avustralya, Güney Asya ve Afrika’nın güneyinde kuraklık riskini artırırken, Amerika kıtasının bazı bölgelerinde şiddetli fırtınalar ve yoğun yağışlara yol açması bekleniyor.
Uzmanlar, bunun ‘kaydedilen en güçlü El Nino’ olabileceğinden endişe ediyor. Sel, heyelan, orman yangınları, kıtlık, çatışma ve göç gibi sonuçlar doğurabilir.
‘Godzilla’ lakabı nereden geliyor?
‘Godzilla El Nino’ ifadesini ilk kullanan kişi, NASA’dan kıdemli klimatolog Bill Patzert oldu. Patzert, 2015 yılında beklenen güçlü El Nino’yu tanımlamak için bu popüler kültüre ait lakabı kullandı. Amacı, olayın olağanüstü şiddetini halka basitçe anlatmaktı. O zamandan beri özellikle çok güçlü El Nino olayları için ‘Godzilla’ benzetmesi kullanılıyor.
Bu benzetme, filmlerdeki dev canavara atıfla yapılıyor.
Dünyayı neler bekliyor olabilir?
İngiliz basınından The Telegraph’taki derlemeye göre ise dünyayı bekleyen etkiler şöyle:
1. Gıda arzında kesintiler
El Nino, kuraklık ve sel yoluyla küresel gıda sistemlerini bozabilir. Bu da fiyatlarda ani yükselişlere ve tedarik zinciri sorunlarına yol açar.
Gübre fiyatları zaten yüksek seyrediyor. Dr. Mike Rivington (James Hutton Enstitüsü), üst üste gelen şokların enflasyonu artıracağını ve “kazananlar ile kaybedenler” yaratacağını belirtiyor.
Örneğin Hindistan musonlarını zayıflatması, tahıl üretimini düşürebilir. 2015-2016 El Nino’sunda Güney Afrika’da mısır hasadı çökmüş, ülke milyonlarca ton tahıl ithal etmek zorunda kalmıştı.
2. Göç artışı
Özellikle geçimlik tarımla uğraşan bölgelerde kuraklık, kitlesel göçleri tetikleyebilir.
Doğu Afrika’da aşırı yağış ve sel, Batı ve Orta Afrika’da ise kuraklık bekleniyor. Orta Amerika’nın “kuru koridoru”nda (Guatemala, Honduras, El Salvador, Nikaragua) ürün kaybı kırsal nüfusu şehirlere itebilir.
2006-2010 kuraklığında (El Nino etkisiyle) yaklaşık 1.5 milyon kişi kırsaldan şehirlere göç etmiş, bu da iç karışıklıklara zemin hazırlamıştı.
3. Çatışma bölgelerinde alevlenmeler
Hassas devletlerde aşırı hava olayları istikrarsızlığı artırabilir. Yemen, Sahel bölgesi (Afrika’nın Sahra altı kuşağı) ve Doğu Afrika’da su ve gıda kaynakları üzerindeki baskı, mevcut çatışmaları körükleyebilir.
Sahel’de kuraklık, genç erkekler arasında işsizliği artırarak silahlı gruplara katılımı teşvik edebilir. Uzmanlar, El Nino’nun gıda ve su kaynaklarını “silahlaştırma” riskine de dikkat çekiyor.
Sonuç olarak, 2026 El Nino’sunun kimleri “kazanan”, kimleri “kaybeden” yapacağı tam olarak bilinmiyor.
