İstanbul’un barajları sıcaklarda yüzde 25 düşebilir

İstanbul barajlarında düşüş beşinci gününde. 5 Haziran itibarıyla doluluk yüzde 70,17 seviyesine indi.

İSKİ’nin son 14 günlük tüketim grafiğine göre 4 Haziran’da İstanbul 3,45 milyon metreküp su tüketti. Mayıs sonundaki bayram döneminde 2,7 milyon metreküpe kadar düşen günlük tüketim, iki hafta içinde yüzde 28 artarak yaz seviyelerine tırmandı. Temmuzda bu rakamın 3,5 milyon metreküpü aşması bekleniyor. Geçen yılın rekor günü olan 24 Temmuz’da tüketim 3,75 milyon metreküpe ulaşmıştı.

Melen ve Yeşilçay regülatörleri ise İstanbul’un su bütçesinin diğer yarısını oluşturuyor. 2026’nın ilk 5 ayında bu iki kaynaktan İstanbul’a toplam 386,72 milyon metreküp su aktarıldı.

Günlük ortalamaya vurulduğunda Melen ve Yeşilçay İstanbul’a her gün yaklaşık 2,5 milyon metreküp su sağlıyor. Kent ise günde 3,45 milyon metreküp tüketiyor. Aradaki yaklaşık 1 milyon metreküplük fark her gün barajlardan çekiliyor ve doluluk oranı düşmeye devam ediyor.

İSTANBUL BARAJ DOLULUK ORANLARI (5 HAZİRAN 2026)

  • Ömerli Barajı: %95,38
  • Darlık Barajı: %89,48
  • Elmalı Barajı: %93,46
  • Terkos Barajı: %58,90
  • Alibey Barajı: %64,78
  • Büyükçekmece Barajı: %52,87
  • Sazlıdere Barajı: %42,78
  • Istrancalar Barajı: %24,01
  • Kazandere Barajı: %54,03
  • Pabuçdere Barajı: %51,24

YAZIN HER GÜNÜ BARAJLARDAN 1 MİLYON METREKÜP SU EKSİLİYOR

İstanbul’da yaz aylarıyla birlikte verilen su, barajlara gelen suyu aşıyor. Melen ve Yeşilçay regülatörleri günde ortalama 2,5 milyon metreküp katkı sağlıyor, ancak İstanbul’un günlük tüketimi 3,45 milyon metreküpe çıktı.

Hazirandan eylüle kadar barajlara yağışla neredeyse hiç su gelmiyor. Buharlaşma kayıpları da sıcak yıllarda toplam su miktarının yüzde 25’ine ulaşabiliyor. Tüm bu etkilerin toplamında barajlardaki su her gün yaklaşık 1 milyon metreküp azalıyor.

BARAJ DOLULUK ORANI NEDEN ÖNEMLİ?

İstanbul’un su sistemi barajlar ve Melen-Yeşilçay regülatörleri olmak üzere iki temel kaynak üzerinde yükseliyor. Barajlardaki doluluk oranı, bu sistemin ne kadar sağlıklı çalıştığını gösteren en önemli veri. Geçen yıl doluluk yüzde 17’ye kadar düştüğünde İstanbul ciddi bir su kriziyle yüz yüze gelmişti. Bu deneyim doluluk oranlarının İstanbullular’ın günlük yaşamını ne denli etkilediğini gösterdi.

BARAJ DOLULUK ORANI NEDİR?

Barajda biriken suyun, o barajın maksimum kapasitesine oranına doluluk oranı deniyor. İSKİ bu oranı her gün yüzde cinsinden açıklıyor. Yağışlar, kentsel tüketim ve buharlaşma oranı sürekli değiştirdiğinden rakam günden güne farklılık gösteriyor. İstanbul gibi su tüketimi baraj kapasitesini aşan kentlerde doluluk oranı, su planlamasının en temel göstergesi olarak takip ediliyor.

TOPLAM DOLULUK İLE AKTİF DOLULUK NEDEN FARKLI?

Baraj gölünün en derin noktasında kalan su, teknik nedenlerle pompalanıp şebekeye aktarılamıyor. Bu kullanılamaz katmana ölü hacim deniyor. Toplam doluluk oranı ölü hacmi de hesaba katarken, aktif doluluk yalnızca gerçekten musluklara ulaştırılabilecek suyu ölçüyor. İSKİ su yönetimi kararlarını aktif doluluk rakamları üzerinden veriyor.

İSTANBUL’UN YAZ BOYUNCA NE KADAR SUYA İHTİYACI VAR?

İstanbul yılda 1,1 ile 1,2 milyar metreküp arasında su tüketiyor. Tüm barajların toplam kapasitesi ise 868 milyon metreküp olduğundan, barajlar tamamen dolu olsa bile kente ancak 8-10 aylık su sağlayabiliyor. Bu yapısal açığı Melen ve Yeşilçay regülatörleri kapatıyor. Melen’in yıllık kapasitesi 575 milyon metreküp ve İstanbul’un su güvenliği bu dış kaynağın kesintisiz çalışmasına doğrudan bağlı.

BARAJ DOLULUK ORANI DÜŞTÜĞÜNDE İSTANBUL’DA NELER YAŞANABİLİR?

Su seviyesi geriledikçe ilk olarak şebekedeki baskı düşüyor ve yüksek katlara su ulaşmakta güçlük yaşanıyor. Devamında belirli saatlerde veya semtlerde dönüşümlü kesintiler uygulanmaya başlıyor. İstanbul 2025 Aralık’ında doluluk yüzde 17’ye indiğinde bu aşamaların eşiğine gelmiş ve su kesintisi tartışmaları günlerce gündemin ilk sırasını tutmuştu.

İSTANBUL BARAJLARI YALNIZCA İÇME SUYU İÇİN Mİ KULLANILIYOR?

İstanbul’un 10 barajının neredeyse tamamı içme ve kullanma suyu üretmek amacıyla işletiliyor. Tarımsal sulama veya enerji üretimine ayrılan pay yok denecek kadar az. Barajlardan çekilen su İSKİ’ye bağlı arıtma tesislerinde işlendikten sonra kentin su şebekesine veriliyor.

Author: Yusuf Arslan