Türkiye’nin en doğusundaki Iğdır, Afrika ile Rusya arasında göç eden çok sayıda kuş türünün güzergahı üzerinde yer alıyor. Kent merkezindeki 800 metreden güneydeki Aras Dağları‘nın 3 bin 200 metrelik zirvelerine uzanan geniş rakım yelpazesinde bugüne kadar 348 kuş türü tespit edildi.
Bu türlerden biri de Türkistan’dan Sahra altına kadar göç edebilen çayır delicesi (Circus pygargus). Araştırmacılar, türün Tuzluca ilçesine bağlı Dipsiz köyü yakınlarındaki 2 bin 100 rakımlı çayırlıkta ürediğini belirledi.
KANAT AÇIKLIĞI 1 METRE, AĞIRLIĞI 250 GRAM
Çayır delicesi, kanat açıklığı yaklaşık 1 metreye ulaşmasına karşın 250 ila 450 gram arasında değişen ağırlığıyla dünyanın boyutuna oranla en hafif yırtıcılarından biri. Diğer yırtıcı kuşlardan farklı olarak termal akıntılardan yararlanmak yerine binlerce kilometrelik göç yolunu kanat çırparak kat ediyor. Adını da çayırlarda yaşamasından ve dalgalı, savrulur gibi görünen uçuş biçiminden alıyor.
20’DEN FAZLA BİREY KAYIT ALTINDA
Iğdır Üniversitesi Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi (KUŞMER) Müdürü Dr. Emrah Çelik, çayır delicesinin dünya popülasyonunun 300 ila 550 bin birey arasında olduğunu ancak Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) verilerine göre bu sayının azalma eğiliminde olduğunu belirtti.
Türün Türkiye’deki varlığına ilişkin daha önce İstanbul Boğazı‘nda 12-14 bireylik ve Adana-Ceyhan bölgesinde geçiş kayıtları bulunduğunu aktaran Çelik, “Burada türü erkek ve dişi birey olarak kayıt altına aldık. Bu da şu anlama geliyor, bu alan türün üreyebileceği muhtemel alanlardan bir tanesi” dedi.
EKOSİSTEM İÇİN KRİTİK TÜR
Çelik, çayır delicesinin kemirgen ve tarım zararlılarının doğal kontrolünde önemli bir rol üstlendiğini vurguladı. Besin zincirinin üst basamağındaki bu yırtıcının sağlıklı bir ekosistemin işleyişi açısından büyük öneme sahip olduğunu ifade eden Çelik, şunları söyledi:
“Daha önceki çalışmamızda Bayburt’ta türün bölgeyi transit geçiş alanı olarak kullandığını görmüştük. Bu çalışmada ise 20 bireylik bir popülasyonu kayıt altına aldık. Bu da türün zamanla burayı kalıcı yaşam alanı olarak kullanabileceği anlamına geliyor. Iğdır’da yeterli düzeyde popülasyon tespit edilmesi bizim için önemli bir kayıt.”
(AA)
