Oyuncu Talat Bulut‘un kostüm asistanını taciz ettiği iddiası hakkındaki açıklamayı retweet eden 10 kişi için takipsizlik kararı verildi. Bir paylaşımı retweet etmenin suç olmadığını ve bu durumun yeniden paylaşan kişiyi ‘fail’ yapmayacağını belirten savcılık kararının gerekçesinde, “Retweet yapan şahsın, bu paylaşımla bizzat mağduru hedef alarak, kişilik haklarına saldırdığı söylenemez. Eleştirinin doğasından kaynaklanan sertlik, suç oluşturmaz” ifadelerini kullandı.
Oyuncu Talat Bulut’un 2018 yılında Yasak Elma dizisinde kostüm asistanı olarak çalışan Özge Ş.’yi taciz ettiği iddiaları gündeme gelmişti. Konu hakkında Özge Ş.’nin şikâyetiyle açılan soruşturmada takipsizlik kararı verilmişti. Bulut’a sosyal medya üzerinden çok sayıda kullanıcı tepki göstermişti.
Bulut’un haklarında suç duyurusunda bulunduğu 10 kişi hakkında takipsizlik
Bulut, kendisine tepki gösteren bir açıklamayı retweet eden kişiler hakkında da “hakaret” iddiasıyla suç duyurusunda bulunmuştu. Savcılık, hakkında suç duyurusunda bulunulan 10 kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi.
Kararının gerekçesinde retweet yapmanın suç oluşturmayacağını belirten savcılık, şu ifadeleri kullandı:
“Öncelikle retweet kavramına değinmek gerekirse; retweet kullanıcının kendisi tarafından ifade edilen bir paylaşım türü olmayıp, dolaylı yoldan, yani kişiye doğrudan ithaf edilemeyecek şekilde, Twitter kullanıcılarının bilgisine sunulması amacıyla paylaşılan başka bir kişiye ait beyandır. Esasında retweet aktivitesinin işlevi, beyan sahibi Twitter kullanıcısının popülaritesini ortaya koymaktır, ancak Ceza Hukukunun ilgi alanına bu mesele değil, suça konu eylemin kimin tarafından icra edildiği veya iddiaya konu suça iştirak edilip edilmediği girer ki, bunun adına ‘ceza sorumluluğunun şahsiliği’ ilkesi denir. İlk paylaşımın içeriği suç oluşturduğunda, bu içeriği paylaşan kişi; beğenerek, ilginç bularak veya ‘Böyle paylaşım olur mu?’ eleştirisini yaparak hareket etmiş olabilir ki, bu hallerde suç işleme kastının olduğu söylenemez. Yazılanın veya bir resmin başkaları ile paylaşılmasının suç olabilmesi için, en azından paylaşan kişinin suç işleme kastının ortaya koyulması gerekir.
“Retweet yapan şahsın, bu paylaşımla bizzat mağduru hedef alarak, kişilik haklarına saldırdığı söylenemez”
Mesela retweet yapan şahsa ait olmayan bir beyanın ve kendisi tarafından çizilmeyen bir karikatürün üçüncü kişilerin bilgisine sunulması, paylaşanı doğrudan ‘fail’ statüsüne sokmayacaktır. TCK m.125’de tanımlanan hakaret suçunun faili, bizzat mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide eden kişidir. Retweet yapan şahsın, bu paylaşımla bizzat mağduru hedef alarak, kişilik haklarına saldırdığı söylenemez, bunu destekleyen yorum veya başka paylaşımların varlığı aranmalıdır.
“Eleştirinin doğasından kaynaklanan sertlik suç oluşturmaz”
Bu noktada düşünce özgürlüğü ve dolayısıyla eleştiri, demokratik toplumlarda vazgeçilmez bir haktır. Toplumun ilerlemesi ve yararı için zorunludur. İfade özgürlüğü sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız veya ilgilenilmeye değmez görülen haber ve düşünceler için değil, devletin veya nüfusun bir bölümünün aleyhinde olan, onları rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Bu, demokratik toplum düzeninin ve çoğulculuğun gereğidir. Eleştiri de kaynağını bu özgürlükten alır. Eleştirinin doğasından kaynaklanan sertlik suç oluşturmaz. Eleştirinin doğası gereği sert, kırıcı ve incitici olması da doğaldır. Siyasetçilerin, kamuoyunca tanınan kişilerin ve kamusal yetki kullanan görevlilerin gördükleri işlev nedeniyle eleştiriye daha fazla katlanmak durumunda oldukları ve bunlara yönelik eleştirinin sınırlarının çok daha geniş olması gerekmektedir.
Hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahrik edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref, ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.
“Katılan eleştiriye daha fazla katlanmak zorunda”
Açıklamalar ışığında, somut olay değerlendirildiğinde; katılanın sanatçılık niteliği de dikkate alındığında eleştiriye daha fazla katlanmak zorunda olması ve kendisine yönelik eleştirilerin sınırlarının çok daha geniş tutulması gerektiğinden, suça konu edilen paylaşımların muhatabının onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmaması nedeniyle suçun unsurlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.”
Ne olmuştu?
Yasak Elma dizisinde başrol oyuncusu olan Talat Bulut’un tacizine uğradığını öne süren dizinin kostüm asistanı Özge Ş., Bulut hakkında suç duyurusunda bulunmuştu. Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı, yürüttüğü soruşturmada, Talat Bulut hakkında ‘delil yetersizliği’ nedeniyle takipsizlik kararı vermişti. Talat Bulut, taciz edildiğini öne süren Özge Ş. hakkında Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi’nde 100 bin liralık manevi tazminat davası açmıştı. Bulut’un açtığı tazminat davası mahkeme tarafından reddedilmişti.
