Ermenistan halkı 7 Haziran günü, öfkeli bir Rusya’nın gölgesi altında sandık başına gidiyor. Başbakan Nikol Paşinyan Avrupa ile bütünleşme vaadiyle yeniden seçilmeyi hedefliyor.
Ancak ülke bu süreçte Rusya’nın yoğun ekonomik baskısı altında. 3 milyon nüfuslu ülke, kuruluşundan beri Rusya etkisi altındayken şimdi Avrupa’ya yakınlık gösteriyor.
Buna karşın en büyük ticaret ortağı olan Rusya ile bağlarını tamamen koparamıyor. Hal böyle olunca, Paşinyan Rus siyasetinin odak noktası oldu.
Şimdi Ermenistan lideri Rusya ve Avrupa arasındaki ülkesini dengede tutmaya çalışırken, bir yanda da seçim sonuçlarını bekliyor.
PAŞİNYAN’IN ÖNÜ AÇIK
Paşinyan’ın muhalifleri şu anda çeşitli ittifaklar kurdu. Bunların başında eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan liderliğindeki Ermenistan İttifakı geliyor.
Diğer eski lider Serj Sarkisyan’ın Cumhuriyetçi Partisi ise aday çıkarmadı fakat destekçilerini mevcut başbakana karşı oy kullanmaya çağırdı.
Her iki eski lider de Ermenistan’ın tek güvenlik yolunun Rusya ile askeri bağları yeniden kurmak olduğunu savunuyor.
Paşinyan’ın en büyük rakibi ise servetini Rus yatırımlarına borçlu olan milyarder Samvel Karapetyan oldu.
Karapetyan hükümeti devirmeye teşebbüs iddiasıyla ev hapsinde bulunuyor ve seçim kampanyasını yeğeni aracılığıyla yürütüyor.
Son anketler Paşinyan’ın Sivil Sözleşme Partisi’nin yüzde 32 ile önde olduğunu gösteriyor. Buna karşılık seçmenlerin yaklaşık yüzde 40’ı hiçbir siyasi figüre güvenmediğini belirtiyor.
Muhalefet adayları birlikte hareket etseydi Paşinyan’ı yakalayabilirdi, ancak siyasilerin bölünmmesi Başbaşkan’ın yeniden seçilmesini garantiledi.
RUSYA İLE ARASI AÇILDI
Paşinyan 2018 yılında iktidara geldi ve ülkesini Moskova’dan uzaklaştırmaya başladı. AB’ye katılım sürecini başlatan yasayı onayladı.
Azerbaycan ile barış sürecini hızlandırarak ABD arabuluculuğunda bir anlaşma yaptı. Bu hamle ona ABD Başkanı Donald Trump’ın desteğini kazandırdı.
Paşinyan Erivan’da AB liderleri ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski’yi de ağırladı. Ancak tüm bunlara rağmen Paşinyan’ın halk desteği ciddi oranda düştü.
2021 yılında yüzde 54 olan oran bugün yüzde 30 seviyesine geriledi. Bunun temel nedeni ise Karabağ’ın Azerbaycan tarafından ele geçirilmesi oldu.
Muhalifler, Ermenilerin Karabağ’ı terk etmesini “barış uğruna verilen tavizler” olarak görüyor ve bu nedenle başbakanı affetmiyor.
Azerbaycan ile barış anlaşması ise toplumu derinden böldü. Anketlere göre halkın yüzde 44’ü anlaşmayı desteklerken yüzde 41’i karşı çıkıyor.
DEV GÜÇLER ARASINDA, ERMENİSTAN
Seçimlerin üzerinde Moskova’nın gölgesi hissediliyor. Vladimir Putin geçen ay Ermenistan’ın Batı ile yakınlaşması halinde kaybedeceği ekonomik çıkarları sıraladı.
Putin Ukrayna krizinin de AB’ye üyelik çabalarıyla başladığını sertçe hatırlattı. Bu söylemlerin ardından somut adımlar geldi.
Moskova seçimden önceki iki hafta içinde Ermeni çiçek, maden suyu, konyak, taze sebze ve meyve ithalatını yasakladı.
Rusya ülkenin en büyük ticaret ortağı. 2025 yılı dış ticaretinin yüzde 36’sını elinde tuttu. Ermeni ekonomisi Moskova için hala çok güçlü bir silah.
Rusya Ermenistan’a bin metreküp gazı 177,50 dolardan sağlıyor. Putin’in nisan ayında Paşinyan’a hatırlattığı üzere Avrupa piyasasındaki fiyatlar ise 600 doları aşıyor.
Rus lider mayıs ayı sonlarında Ermenistan’a çağrıda bulundu ve AB ile Avrasya Ekonomik Birliği arasında acilen bir referandum yapılmasını istedi.
Paşinyan bu meydan okumayı geçiştirdi. Ermenistan’ın henüz AB adaylık statüsü bile bulunmuyor ve üyelik çok uzak bir ihtimal olarak duruyor.
Paşinyan bu konuda şu “Avrasya Ekonomik Birliği bünyesinde çalışmaya devam edeceğiz. Bu üyelik ile AB arasında bir seçim yapmak kaçınılmaz hale gelene kadar bu durum sürecek. Bugün bu seçim tamamen teorik bir nitelik taşıyor” açıklamasını yaptı.
Öte yandan AB de gelişmeleri sessizce izlemiyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Ermenistan’a 50 milyon avro yardım sözü verdi ve Moskova’nın ekonomik ilişkileri siyasi baskı aracı olarak kullandığını belirtti.
