ABD Başkanı Donald Trump, Hint Okyanusu’nda İran’a karşı önemli konumda bulunan eski adıyla “Britanya Hint Okyanusu Toprakları” Chagos Adaları’nı, Mauritius’tan doğrudan satın almak için harekete geçti.
Adanın egemenlik devri için anlaşan İngiltere, Trump’ın hamlesine sert karşılık verdi.
TRUMP İNGİLİZ TOPRAĞINA DA GÖZ DİKTİ
İngiltere merkezli The Telegraph gazetesinin haberine göre, ABD’li yetkililerin, İngiltere’yi tamamen devre dışı bırakarak bölgedeki Diego Garcia askeri üssünün tam kontrolünü ele geçirmek amacıyla milyarlarca dolarlık bir teklif taslağı hazırladığı öğrenildi.
Bu hamlenin, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın takımadaların egemenliğini Mauritius’a devretmesini engellemek adına üretilen seçenekler arasında yer aldığı belirtildi.
Donald Trump’ın, İngiltere’nin egemenlik devri planlarını “büyük bir hata” olarak nitelendirmesinin ardından Washington-Londra hattında hareketlilik başladı. Bir ABD’li yetkili Reuters’a verdiği demeçte, “Başkan Trump, İngiltere’nin Diego Garcia mercan adasındaki ortak askeri tesisi içeren bu İngiliz Hint Okyanusu Toprakları’nı kesinlikle teslim etmemesi gerektiğini her zaman vurgulamıştır” ifadelerini kullandı.
Diego Garcia’nın Hint Okyanusu’ndaki stratejik konumunun ABD ulusal güvenliği için vazgeçilmez olduğunu belirten yetkililer, İngiltere’nin daha önce bu adanın ABD tarafından İran’a karşı bir üs olarak kullanılmasını engellediğini hatırlattı.
İNGİLİZLER ANLAŞMAYI ASKIYA ALDI
Donald Trump’ın bu sert eleştirilerinin ve baskısının ardından İngiliz hükümeti, nisan ayında Mauritius ile yürüttüğü egemenlik devri anlaşmasını askıya almak zorunda kaldı.
Yaşanan son gelişmelerin ardından açıklama yapan bir İngiliz hükümet sözcüsü, askeri üs üzerindeki İngiliz kontrolünün büyük tehdit altında olduğunu belirterek, “Ulusal çıkarları koruyarak düşmanlarımızın bu stratejik noktada yer edinmesini önlemek adına eyleme geçilmesi gerekiyordu” dedi.
Sözcü, yaklaşık 60 yıldır ortak güvenliği muhafaza eden bu kilit askeri varlığın uzun vadeli operasyonel kontrolünü ve güvenliğini sağlamanın, Mauritius ile yürütülen diplomatik sürecin de yegane temelini oluşturduğunu ifade etti.
CHAGOS ADALARI VE DİEGO GARCİA NEDEN ÖNEMLİ?
Küresel petrol ticaretinin şah damarı olan Hürmüz Boğazı ile arasında yaklaşık 4.150 kilometre kuş uçuşu mesafe bulunan Diego Garcia, modern jetler ve bombardıman uçakları sayesinde Orta Doğu ve Körfez hattına çok kısa sürede hava gücü ulaştırabilecek bir lojistik köprü görevi görüyor.
Pentagon tarafından “Hint Okyanusu’nun batmayan uçak gemisi” olarak nitelendirilen Diego Garcia Atolü, nükleer denizaltıların yanaşabileceği derin doğal limanlara, B-2 ve B-52 gibi stratejik bombardıman uçaklarının konuşlanabileceği devasa pistlere ev sahipliği yapıyor. 1960’ların sonu ve 1970’lerin başında binlerce yerli “Chagossian” halkının İngiltere tarafından zorla tahliye edilmesiyle tamamen askeri ve idari personele kalan ada, Körfez Savaşları ve Afganistan operasyonlarında da kilit rol oynamıştı.
