ABD‘nin Teksas eyaletinde henüz üç haftalık bir buzağının açık yarasında canlı dokuyu yiyerek beslenen larvalar bulundu. Laboratuvar analizleri, larvaların 60 yıldır ülkede görülmeyen “Yeni Dünya burgu kurdu” (Cochliomyia hominivorax) türüne ait olduğunu doğruladı. Bölge derhal karantinaya alındı.
Dışarıdan bakıldığında 15 milimetre uzunluğunda zararsız bir kurtçuk gibi görünen bu parazit, ağzındaki jilet keskinliğindeki mikro kancalarla canlı eti parçalayarak dokunun derinlerine ilerliyor. Normal sinekler yalnızca ölü dokulara yumurta bırakırken burgu kurdu sineği yalnızca sağlıklı canlı eti tercih ediyor. Küçük bir kene ısırığı, basit bir çizik ya da yeni doğan hayvanların göbek bağı yarası bu sinek için yumurtlamaya yeterli.
PANAMA’DAN TEKSAS’A TIRMANDI
Parazitin ABD’ye sızma hikayesi 2023’te Panama’da başlayan büyük bir salgına dayanıyor. Kontrol altına alınamayan epidemi Meksika koridoru üzerinden hızla kuzeye yayıldı. Salgın boyunca Orta Amerika ve Meksika hattında 170 binden fazla sığır, koyun ve at enfekte oldu. Parazit 2 binden fazla insana bulaştı ve 10 kişi hayatını kaybetti.
1,8 MİLYAR DOLARLIK TEHDİT
Uzmanlar, parazitin Teksas’ta yayılması halinde hayvancılık sektörüne ve yerel ekonomiye vereceği zararın 1,8 milyar doları bulabileceğini hesapladı. Olay basit bir veterinerlik vakası olmaktan çıkıp ulusal güvenlik meselesine dönüştü.
HAFTADA 8 MİLYON KISIR SİNEKLE BİYOLOJİK SAVAŞ
ABD Tarım Bakanlığı (USDA), 1960’larda parazitin ülkeden silinmesini sağlayan yöntemi yeniden devreye aldı. Laboratuvarda x-ışınlarıyla kısırlaştırılan milyonlarca erkek sinek uçaklarla Teksas semalarından doğaya bırakılıyor. Kısır erkeklerle çiftleşen vahşi dişilerin yumurtaları gelişemiyor ve çatlamıyor.
Sineklerin yanı sıra larva ile yetişkin evre arasındaki aşamada olan 4 milyon pupa da her hafta stratejik noktalara gömülüyor. Böylece bölgeye haftada toplam 8 milyon kısır sinek ve pupa bırakılarak devasa bir biyolojik bariyer kuruluyor.
60 YILLIK BAŞARI ÖYKÜSÜ TEHLİKEDE Mİ?
Burgu kurdu 1960’larda ABD genelinde hayvancılığı felç eden yerleşik bir sorundu. O dönemde dünyada ilk kez uçaklardan kısırlaştırılmış erkek sinek salımı yöntemi icat edilerek parazit ülke sınırlarından tamamen silindi. Bu başarı tarım biliminde bir dönüm noktası olarak tarihe geçti.
Ancak 2023’te Panama’da patlak veren salgın, düzeni altüst etti. Tarım Bakanlığı yetkilisi Brooke Rollins, Teksas’a sızan vakanın parazitin ülkede kalıcı hale geleceği anlamına gelmediğini ve durumun kontrol altında olduğunu açıkladı. Yetkililer hayvancılıkla uğraşanlara, bu dönemde hayvanlarındaki en küçük yarayı bile yakından takip etmeleri çağrısında bulundu.
