Birçok insan hayatının farklı dönemlerinde benzer ilişki deneyimleri yaşadığını fark eder. Farklı kişilerle ilişki kurulduğu düşünülse de zamanla aynı sorunların tekrar ettiği görülebilir. Sürekli ilgisiz partnerlere yönelmek, duygusal olarak ulaşılmaz kişilere bağlanmak, güven sorunları yaşanan ilişkiler içinde bulunmak ya da benzer çatışmaların tekrar etmesi bu duruma örnek olabilir.
Bu noktada birçok kişi kendisine şu soruyu sorar: “Neden hep aynı tür insanlara çekiliyorum?” Psikolojiye göre bunun nedeni çoğu zaman tesadüf değildir. İlişki seçimlerimiz; geçmiş deneyimlerimizden, bağlanma biçimlerimizden ve farkında olmadan sürdürdüğümüz psikolojik kalıplardan etkilenebilir.
İlişkilerde Tekrarlayan Döngüler Nedir?
Bazı insanlar farklı partnerlerle ilişki yaşasalar bile benzer duyguları ve sorunları tekrar tekrar deneyimler.
Örneğin:
Sürekli ilgisiz kişilerden hoşlanmak,
Kıskançlık ve güvensizlik yaşanan ilişkiler kurmak,
Kendisini değersiz hissettiren partnerlere yönelmek,
Kurtarıcı rolünü üstlenmek,
Sürekli terk edilme korkusu yaşamak
ilişkilerde görülen tekrar eden döngülerden bazılarıdır.
Bu durum çoğu zaman bilinçli bir seçim gibi görünmese de geçmiş deneyimlerin etkisiyle ortaya çıkabilir.
Çocukluk Deneyimleri İlişki Seçimlerini Etkiler Mi?
Evet. Çocukluk dönemi, kişinin kendisi ve diğer insanlar hakkında temel inançlarını geliştirdiği önemli bir süreçtir.
Çocuklukta yaşanan deneyimler:
Sevgi anlayışını,
Güven duygusunu,
Yakınlık kurma biçimini,
İlişkilerden beklentileri
şekillendirebilir.
Örneğin duygusal olarak mesafeli bir ortamda büyüyen kişi, yetişkinlikte de benzer şekilde ulaşılması zor insanlara ilgi duyabilir. Çünkü bu ilişki biçimi ona tanıdık gelir.
Tanıdık Olan Her Zaman Sağlıklı Mıdır?
Hayır.
İnsan zihni çoğu zaman güvenli olanı değil, tanıdık olanı seçme eğilimindedir.
Bu nedenle bazı kişiler:
Kendilerini mutsuz eden ilişkilere,
Sürekli hayal kırıklığı yaşadıkları partnerlere,
Duygusal olarak ulaşılmaz kişilere
tekrar tekrar yönelebilir.
Bunun nedeni o ilişkinin sağlıklı olması değil, geçmiş deneyimlere benzemesidir.
Bağlanma Stilleri İlişkileri Nasıl Etkiler?
Psikolojide bağlanma stilleri, bireylerin yakın ilişkilerde nasıl davrandığını açıklayan önemli kavramlardan biridir.
Kaygılı Bağlanma
Kaygılı bağlanma eğilimindeki kişiler:
Terk edilmekten korkabilir,
Sürekli ilgi ve onay bekleyebilir,
İlişkilerde yoğun duygular yaşayabilir.
Bu kişiler bazen duygusal olarak mesafeli partnerlere çekilebilir.
Kaçıngan Bağlanma
Kaçıngan bağlanma eğilimindeki kişiler:
Yakınlık kurmakta zorlanabilir,
Bağımsızlıklarını korumaya çalışabilir,
Duygusal mesafeyi tercih edebilir.
Bu durum ilişkilerde uzaklaşma sorunlarına neden olabilir.
Bağlanma biçimleri ilişki seçimlerini ve ilişki içerisindeki davranışları etkileyebilir.
Neden Bizi İyi Hissettirmeyen İnsanlara Çekilebiliriz?
Bu durum ilk bakışta mantıksız görünebilir. Ancak psikolojik açıdan değerlendirildiğinde bazı ilişkiler kişinin geçmişte çözülmemiş duygusal ihtiyaçlarını yeniden yaşama ve çözme çabasıyla ilişkili olabilir.
Örneğin:
Çocuklukta yeterince ilgi görmeyen biri,
Sürekli eleştirilen biri,
Değersizlik hissi yaşayan biri
yetişkinlikte benzer duyguları tetikleyen ilişkilere yönelerek farkında olmadan eski yaralarını onarmaya çalışabilir.
Ancak çoğu zaman bu döngü tekrar eden hayal kırıklıklarıyla sonuçlanabilir.
Aynı İlişki Döngüsünde Olduğunuzu Nasıl Anlarsınız?
Aşağıdaki durumlar dikkat çekici olabilir:
İlişkileriniz farklı kişilerle başlasa da benzer şekilde sona eriyorsa,
Sürekli aynı tür partnerlere ilgi duyuyorsanız,
Benzer çatışmaları tekrar tekrar yaşıyorsanız,
Kendinizi aynı duygusal çıkmazların içinde buluyorsanız,
İlişkilerinizde değişmeyen bir tema olduğunu fark ediyorsanız
bir ilişki döngüsü içinde olabilirsiniz.
Bu Döngüleri Kırmak Mümkün Müdür?
Evet.
İlk adım, tekrar eden ilişki kalıplarını fark etmektir.
Bunun için:
Geçmiş ilişkileri değerlendirmek,
Ortak özellikleri fark etmek,
Kendi ihtiyaçlarını anlamak,
Sınır koyma becerilerini geliştirmek,
Öz değer duygusunu güçlendirmek
önemli olabilir.
Farkındalık geliştikçe kişinin daha sağlıklı seçimler yapma ihtimali de artar.
Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalı?
Eğer:
Sürekli benzer ilişki sorunları yaşıyorsanız,
Sağlıksız ilişki döngülerinden çıkmakta zorlanıyorsanız,
Terk edilme korkusu veya güven sorunları yaşıyorsanız,
İlişkileriniz yaşam kalitenizi olumsuz etkiliyorsa,
bir ruh sağlığı uzmanından destek almak faydalı olabilir.
Psikoterapi süreci, tekrar eden ilişki kalıplarını anlamaya ve daha sağlıklı ilişki becerileri geliştirmeye yardımcı olabilir.
Sürekli aynı tür insanlara çekilmek çoğu zaman tesadüf değildir. Çocukluk deneyimleri, bağlanma stilleri ve bilinçsiz ilişki kalıpları partner seçimlerimizi etkileyebilir. Tanıdık gelen her ilişki sağlıklı olmayabilir. Kişinin kendi ilişki döngülerini fark etmesi, geçmiş deneyimlerini anlamlandırması ve ihtiyaçlarını tanıması daha sağlıklı ilişkiler kurabilmesi açısından önemli bir adımdır.