Numismatik (madeni para bilimi) dünyası, Hong Kong’da gerçekleşen tarihi bir müzayede ile çalkalanıyor. Çin’in son imparatorluk hanedanı olan Qing (Çing) Dönemi’nin son günlerinde basılan ve tedavüle hiç girmeyen ultra nadir deneysel bir gümüş para, tam 4.87 milyon dolara (yaklaşık 266 milyon TL) alıcı buldu.
Bu göz kamaştırıcı satış, onu dünya tarihinin en pahalı madeni paralarından biri haline getirdi. Peki, cebinizdeki bozuk paralara hiç benzemeyen bu gümüş doları bu kadar değerli kılan şey ne?
DİĞERLERİNDEN KISA BIYIKLARI ONU ÖZEL KILIYOR
“Hsüan-t’ung Short-Whiskered Dragon” (Kısa Bıyıklı Ejderha) olarak bilinen bu gümüş dolar, 1911 yılında Çin’in Tientsin Darphanesi’nde üretildi. O dönem Çin hükümeti, parça parça olan ve eyaletlere göre değişen karmaşık para sistemini modernleştirmek istiyordu. Bu büyük dönüşüm için İtalyan gravür ustası Luigi Giorgi görevlendirildi.
Giorgi, imparatorluk için birbirinden farklı ejderha tasarımları hazırladı. Ancak bu tasarımlardan sadece bir tanesi resmi olarak onaylanıp tedavüle girdi. Geri kalan prototipler (deneme basımları) ise tarihin tozlu sayfalarında birer “hayalet para” olarak kaldı. Müzayedede rekor kıran bu para, üzerindeki ejderhanın sadece 9 mm uzunluğundaki kısa bıyıklarıyla diğerlerinden ayrılan, üretilmiş en nadir deneme serilerinden biri.
Yapılan araştırmalara göre, bu özel tasarımdan günümüze sadece 8 adet gelebildi. Bu 8 paranın ise sadece 3 tanesi özel koleksiyoncuların elinde bulunuyor; geri kalanı devlet müzelerinde korunuyor.
Nadirliği ile dikkat çeken bu 1 dolarlık madeni banknotun satıldığı ücret olan 226 milyon TL ise neredeyse 10 katlı bir lüks apartman almaya yetecek bir ücret. Bu da ne kadar değerli oluğunu göstermeye yetiyor.
İKİ KÜRESEL DEV İLK KEZ ONAYLADI
Madeni parayı benzersiz kılan tek şey tarihselliği değil. Hong Kong’da Heritage Auctions tarafından düzenlenen açık artırmada telefonla katılan gizemli bir alıcıya satılan bu parça, çok özel bir unvana sahip. Bilinen tüm örnekler arasında, dünyanın en prestijli iki bağımsız derecelendirme şirketi olan PCGS (Professional Coin Grading Service) ve NGC (Numismatic Guaranty Company) tarafından aynı anda resmi olarak derecelendirilmiş, orijinalliği tescillenmiş tek örnek bu.
20 YIL BOYUNCA SATMADAN SADECE TOPLADI
Milyon dolarlık ejderha, Singapurlu ünlü iş insanı Peh Chin Hua tarafından 2004-2014 yılları arasında bir araya getirilen devasa “Peh Ailesi Koleksiyonu”nun bir parçasıydı. Koleksiyonun en hırslı ismi olan Peh, yirmi yıl boyunca dünyanın dört bir yanını gezerek nadir paraları topladı ve hayatı boyunca koleksiyonundan tek bir parçayı bile satmadı. Şimdilerde ise bu görkemli koleksiyon, parça parça müzayedeye çıkarılarak yeni sahipleriyle buluşuyor.
Çin’in ejderha parası kendi rekorunu kırsa da, dünya tarihinin en pahalı madeni parası unvanı hala bir Amerikan efsanesine ait. 2021 yılında New York’taki Sotheby’s müzayedesinde 18.87 milyon dolara satılan 1933 Double Eagle(Çift Kartal) altın parası, erişilmesi güç zirvedeki yerini korumaya devam ediyor.
