ABD, İran’a yönelik baskıyı artıracak yeni bir adım atarak, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine abluka uygulayacağını açıkladı. Kararın bugün yürürlüğe girmesi beklenirken, uygulamanın özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde etkili olacağı belirtiliyor. Buna karşılık, İran dışındaki limanlara giden gemilerin geçişine izin verileceği belirtiliyor.
Bu gelişme, ABD ile İran arasında son dönemde artan gerilimin bir uzantısı olarak görülüyor. Taraflar arasında hafta sonu Pakistan’da gerçekleştirilen görüşmelerden sonuç çıkmaması, Washington yönetiminin daha sert önlemler almasına yol açtığı savunuluyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer program konusunda geri adım atmaya yanaşmadığını öne sürerken; Tahran yönetimi ise ABD’yi hukuka aykırı taleplerde bulunmakla suçladı.
Ablukanın teknik olarak, İran limanlarına yönelen gemilerin denetlenmesi ve gerekirse durdurulması şeklinde uygulanması bekleniyor. ABD güçlerinin bölgedeki askeri varlığını artırarak gemi trafiğini kontrol altına alacağı değerlendiriliyor. ABD Merkez Komutanlığı da operasyonun belirlenen saat itibarıyla başlayacağını duyurdu.
BBC’nin haberine göre; Washington’un bu hamleyle hedefinin, İran’ın deniz ticaretinden elde ettiği gelirleri kesmek ve Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmak olduğu düşünülüyor. İran’ın uzun süredir Hürmüz Boğazı üzerinden geçen gemiler üzerinde fiili kontrol kurarak bazılarına geçiş izni verdiği, bazılarından ise yüksek ücret talep ettiği öne sürülüyor.
PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARINDA ARTIŞ RİSKİ
Öte yandan uzmanlar, ablukanın etkisinin kısa vadede sınırlı kalabileceğine dikkat çekiyor. Bölgedeki gemi trafiği zaten ciddi biçimde azalmış durumda. Ancak bu adımın küresel enerji piyasaları üzerinde dolaylı etkiler yaratabileceği, özellikle petrol ve doğalgaz fiyatlarında artış riskini beraberinde getirdiği belirtiliyor.
Ayrıca bu tür bir askeri uygulamanın uluslararası hukuk açısından tartışmalı olabileceği de vurgulanıyor. Bazı uzmanlara göre, açık bir savaş durumu olmadan uygulanan bir abluka hukuki sorunlar doğurabilir ve mevcut ateşkes koşullarını zora sokabileceği değerlendiriliyor.
Sonuç olarak, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası sahadaki dengeleri anında değiştirmese bile, bölgedeki gerilimi yükselten ve küresel etkileri olabilecek kritik bir adım olarak ifade ediliyor.
