İRAN ile ABD’nin bir türlü uzlaşamadığı Hürmüz Boğazı’nda geçen haftadan bu yana yaşanan karşılıklı saldırılarla tırmanan kriz, iki tarafı bir kez daha karşı karşıya getirdi. Tahran, “belirlediği rotaya uymadığını” öne sürdüğü bir ticari gemiyi hedef aldıktan sonra Hürmüz’ün yeniden kapatıldığını duyurdu. ABD ise boğazın tüm ticari gemilere açık olduğunu belirtirken, gece saatlerinde ise İran’daki yaklaşık 140 askeri hedefi vurdu. Bunun üzerine İran; Ürdün, Katar ve Umman başta olmak üzere Körfez’deki ABD üsleri ile askeri noktaları hedef alan misilleme saldırıları düzenledi.
EMRE UYMAYINCA VURULDU
Gerilimin fitilini, Devrim Muhafızları’nın önceki akşam bir ticari gemiye müdahalesi ateşledi. Rota değiştirme emrine uymadığı belirtilen gemi seyir füzesiyle vurulurken, Devrim Muhafızları da Boğaz’ın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını açıkladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), geminin Güney Kıbrıs bandıralı GFS Galaxy adlı konteyner gemisi olduğunu açıkladı. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları da Umman açıklarında seyreden geminin arka bölümünde meydana gelen hasarın ardından yangın çıktığını, mürettebatın cankurtaran botuyla gemiyi terk ettiğini belirtti. Mürettebattan bir Hint vatandaşının kayıp olduğu, 23 kişinin ise sağ kurtarıldığı kaydedildi.
En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
TRUMP: YERLE BİR ETTİK
ABD, aynı akşam GFS Galaxy’e yönelik müdahaleyi gerekçe göstererek son bir haftadaki üçüncü saldırı dalgası için düğmeye bastı. Hürmüz’ün “tüm gemilere açık olduğunu” kaydeden CENTCOM, saldırıların ABD doğu saatiyle 19.15’te, İran saatiyle 02.45’te başladığını ve yaklaşık 140 askeri hedefin vurulduğunu açıkladı. Hedefler arasında İran’ın füze ve insansız hava aracı üsleri, deniz kuvvetleri tesisleri, mühimmat depolama tesisleri, iletişim ağları ve kıyı gözetleme noktaları yer aldı. İran basını Buşehr, Aseluye, Çabahar, Bender Abbas, Sirik kentlerinde peş peşe patlama sesleri duyulduğunu kaydetti. Mahşer, Hindican ve Abadan’a ise çok sayıda füze isabet ettiği belirtildi. ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan medyasına verdiği demeçte, “Onları (İran’ı) yerle bir ettik” ifadelerini kullandı.
YİNE GECE SALDIRILARI
ABD’nin son iki saldırıda olduğu gibi yine gece saatlerini tercih etmesi dikkat çekti. CENTCOM saldırıların neden gece saatlerinde düzenlendiğine ilişkin resmi bir açıklama yapmasa da, uzmanlara göre bu zamanlama hem taktiksel hem de psikolojik üstünlük sağlıyor. ABD ordusunun gece görüş sistemleri, uydu desteği ve hassas güdümlü mühimmat sayesinde hedefleri yüksek isabet oranıyla vurabildiği, buna karşılık karanlığın İran’ın hazırlık ve koordinasyon kabiliyetini zorlaştırdığı belirtiliyor. Uzmanlar, özellikle 02.00–04.00 arasında bireylerin dikkat seviyesinin düşmesi nedeniyle saldırılara karşılık verilmesinin daha güç olduğunu savunuyor.
TAHRAN’DAN YANIT GECİKMEDİ
İran, ABD’nin saldırılarına bölgedeki Amerikan üslerini hedef alarak karşılık verdi. Devrim Muhafızları, Ürdün’deki Prens Hasan Hava Üssü’nde bulunan komuta kontrol merkezi ile dron hangarlarının, Katar’daki El Udeyd Üssü’nün komuta merkezi ve savaş uçağı bakım tesislerinin, Umman’da ise ABD uçak gemilerine destek sağlayan yakıt ve ikmal platformlarının hedef alındığını belirtti. Ayrıca bir geminin daha vurulduğu öne sürüldü. Ancak bölgeden gelen ilk bilgiler, Tahran’ın saldırılarının sınırlı etki yarattığına işaret etti. Katar, saldırıların büyük bölümünün hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıklarken, Birleşik Arap Emirlikleri füzelerin ülke sınırlarına ulaşmadığını duyurdu. Ürdün ise üç füzenin ülke topraklarına düştüğünü ancak olayda can kaybı yaşanmadığını belirtti.
GERİLİM DİNMİYOR
Öte yandan son saldırıların ardından dün gece ilerleyen saatlerde bölgede gerilim yeniden yükseldi. İran’ın Keşm Adası ve Bender Abbas’ta patlamalar meydana geldi. Keşm Kaymakamı Hüseyin Emir Timur saldırının ABD tarafından yapıldığını ve bölgeye yaklaşık 11 adet füze fırlatıldığını iddia etti. Öte yandan Kuveyt yönetimi de sınırdaki üç kontrol noktası ve bir petrol sondaj platformunun saldırıya uğradığını, bir işçinin yaralandığını kaydetti. İran medyası, Devrim Muhafızları’nın ABD’nin füze rampalarını hedef aldığını doğruladı.
‘TENCERE’ KISIK ATEŞTE
İki taraf arasında bir türlü dinmeyen gerilim, 19 Haziran’da imzalanan anlaşmanın geleceğine ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getirdi. ABD Başkanı Trump, geçen hafta Ankara’da “Ateşkes bence bitti” derken, ABD’li yetkililer ise açıklamalarında “topyekûn savaşa dönüşü” işaret eden söylemlerden kaçınmayı sürdürüyor. CNN’e konuşan emekli Hava Kuvvetleri Albayı Cedric Leighton ise krizi, “Gördüğümüz şey, tencerenin kaynamasına izin vermeden altını kısık ateşte tutmayı amaçlayan bir dizi saldırı” sözleriyle değerlendirdi.
TAHRAN HÜRMÜZ’Ü ÖNCELİK YAPTI
ABD merkezli Wall Street Journal’a göre Tahran, ülke ekonomisinin belini büken yaptırımların hafifletilmesinden çok, Hürmüz Boğazı üzerinde kalıcı denetim sağlamayı stratejik öncelik haline getirmiş durumda. Habere göre savaşın ardından kendisini bölgesel üstünlüğe ulaşmış bir güç olarak gören Tahran, çatışmalar öncesi günde ortalama 138 geminin geçtiği Hürmüz’ü de bu yeni güç dengesinin temel taşı olarak değerlendiriyor. Bu nedenle Hürmüz merkezli krizlerin yaşanmaya devam edebileceği belirtiliyor. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in danışmanlarından Muhsin Rızai de dün verdiği bir röportajda bu yaklaşıma paralel şekilde, “Bu stratejik geçit, onlarca atom bombasından daha önemlidir ve İran onu koruyacaktır” ifadelerini kullandı.
HAMANEY’İN YOKLUĞU YÜK OLMAYA BAŞLADI
İRAN’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in yaklaşık altı aydır kamuoyu önüne çıkmaması, Tahran yönetimi için giderek bir yük haline gelmeye başladı. İngiltere merkezli Reuters’a göre İranlı kaynaklar, babası ile aynı saldırıda yaralanan Hamaney’in sağlık durumu ve güvenliği nedeniyle kamuoyundan uzak tutulduğunu belirtirken, İranlılar da dini liderin yokluğunun “belirsizliği artırdığını” savunuyor. İsfahan’da dükkan sahibi olan 47 yaşındaki Taghi, “Hamaney’in güvenlik açısından kamuoyunun önüne çıkmaması gerektiğini anlıyorum. Ancak ülke çok zor bir dönemden geçiyor. Yaralanmış olsa bile, insanların bir liderin var olduğunu ve ülkeyi yönettiğini görmeleri gerekiyor” ifadelerini kullandı.
CENAZEYE DE KATILMADI
Hamaney, babası için bir hafta boyunca düzenlenen cenaze törenlerine de katılmamıştı. İran’da ve sosyal medyada, yeni dini liderin bir görüntü ya da mesajla kamuoyunun karşısına çıkabileceği yönünde beklentiler oluşurken, törende yüzünü siyah maskeyle kapatan bir kişinin Mücteba olduğu öne sürülmüştü. Ancak İran basınından Rokna’nın haberine göre söz konusu kişinin, Ali Hamaney’in en büyük oğlu Mustafa Hamaney’in oğlu ve ailenin en büyük torunu olduğu belirtilen Muhammed Cevad Hamaney olduğu ortaya çıktı. Haberde, Muhammed Cevad Hamaney’in 28 Şubat’taki saldırıda yüzünden yaralandığı ve oluşan yanıklar nedeniyle maskeyle görüntülendiği kaydedildi.
İRAN BASININDA İNTİKAM LİSTESİ
İRAN’da Tahran Belediyesi’ne bağlı Hamshahri gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da yer aldığı çok sayıda Batılı siyasetçi ve askeri yetkiliyi hedef gösteren, “intikam listesi” niteliğinde bir görsel yayımladı. Yapay zekâyla hazırlanan görselde Trump ve Netanyahu turuncu cezaevi kıyafetleri içinde, başlarının üzerinde hedef işaretiyle resmedildi. Listede ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, CENTCOM Komutanı Brad Cooper, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz de yer aldı. Öte yandan görselin, gazetenin dünkü baskısında yer almadığı belirtildi. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, önceki gün 28 Şubat’ta öldürülen babası ve selefi Ali Hamaney’in intikamını alma sözü vermişti.
Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri
Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.
Bülten Seçimleri
Keşfetmeye Devam et
