Türkiye’de yalnızca Artvin’in Murgul ilçesinde doğal olarak yetişen ve nesli tehlike altında bulunan endemik ‘dağ gülü’ (Rhodothamnus sessilifolius), 2 bin 350 rakımlı Tiryal Dağı’nın yüksek kesimlerinde çiçek açtı.
Bitki, botanikçilerin bitki türlerinin coğrafi dağılımını haritalandırmak ve sınıflandırmak için kullandığı özel bir yöntem olan Davis kareleme sistemine göre dünyada yalnızca Murgul’da, 2 bin 150 ile 2 bin 400 metre rakımlar arasındaki nemli ve magmatik kayalık çıkıntılarda yetişiyor.
Endemik türü 1957 yılında İngiliz botanikçi Dr. Peter Davis ve ekibi bilim dünyasına tanıttı. Ekip, o dönemin imkanlarıyla katırlarla dağa çıkarak bitkiyi tespit etmişti.
Çiçek yapısı bakımından orman gülüne büyük benzerlik gösteren dağ gülü, tamamen odunsu ve bodur yapıda olmasıyla ayrılıyor. Bitki, pembe tonlarıyla doğada görsel şölen sunuyor.
Doğada yaklaşık 2 bin bireyi kaldığı tahmin edilen dağ gülü, yaklaşık bir ay boyunca çiçekli kalıyor.
Dr. Davis’in keşfinden sonra uzun süre bulunamayan bitkinin yeri, son 15-20 yıldır yeniden tespit edildi ve koruma çalışmaları başlatıldı.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Tür Eylem Planı kapsamında bitki için izleme, envanter ve koruma faaliyetleri titizlikle sürdürülüyor.
Bitkiyi yerinde incelemek üzere zorlu hava ve yol koşullarına rağmen 2 bin 350 rakıma tırmanan Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Toprak Bilimi ve Ekoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, türün mutlak suretle korunması gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Tüfekçioğlu, “Tamamen bodur orman gülü diyebileceğimiz, dünyada sadece burada var olan ve nesli tehlike altında bir türümüz bu. Gayet güzel bireylerini görüntüledik, çok memnun olduk ancak bu eşsiz miras için herkesin farkındalık kazanmasını istiyoruz” dedi.
Türün lokal endemik yapısına dikkat çeken Prof. Dr. Tüfekçioğlu, ‘dağ gülü’ isminin birçok farklı bitki türü için genel bir tabir olarak kullanıldığını belirterek karışıklığı önlemek ve bitkinin anavatanını vurgulamak adına türün adının ‘Murgul gülü’ olarak değiştirilmesini önerdi.
(DHA)
