Deniz GÜLDAĞ ABD basınında yer alan haberlere göre; Baltık Denizi’nden Pasifik Okyanusu’na uzanan geniş bir coğrafyada hükümetler, ordular ve özel sektör, küresel veri akışının büyük bölümünü taşıyan kablo ağlarını daha güvenli hale getirmek için yoğun çaba harcıyor. Özellikle NATO, Baltık Denizi’nde Rusya bağlantılı olduğu iddia edilen bir geminin kritik denizaltı kablolarını kesmesinin ardından bölgede devriye faaliyetlerini artırdı
. Asya’da da benzer bir alarm durumu söz konusu. Tayvan, kablolara yönelik olası saldırıları caydırmak amacıyla sahil güvenlik devriyelerini artırırken cezai yaptırımları sertleştiriyor. Ancak uzmanlara göre sorun oldukça karmaşık. Denizaltı kabloları, çelik zırhla kaplı olsalar bile çoğu zaman bir masa tenisi topu kalınlığında ve özellikle büyük gemi çapalarına karşı hâlâ savunmasız durumda
. Çin ve Rusya iddiaları reddediyor Batılı yetkililer için en büyük zorluklardan biri ise kablolara verilen hasarın gerçekten sabotaj mı yoksa kaza mı olduğunu ve hangi devletler tarafından yapıldığını kanıtlayabilmektir. Şüpheli gemilerin çoğunun menşei farklı ülkelerin bayraklarını taşıması, olayların arkasında doğrudan hangi devletlerin bağlantısı olup olmadığını ortaya çıkarmayı güçleştiriyor
. Çin ve Rusya ise bu tür iddiaları reddediyor. Öte yandan yapay zekâ ve veri talebindeki patlama, daha fazla ağ kapasitesine olan ihtiyacı artırırken denizaltı kablo inşaatında da büyük bir canlanma yaşanıyor. Telekom veri şirketi TeleGeography’nin Baş Araştırma Sorumlusu Tim Stronge’un verdiği bilgilere göre, şubat ortası itibarıyla dünya genelinde inşası planlanan yeni kablo sayısı 119’a ulaştı
. Bu sayı, geçen yılın ocak ayında 98, 2020 yılının ocak ayında ise 66 idi. Teknoloji şirketleri de önlemleri artırdı Bazı teknoloji şirketleri de yeni çözümlerle devreye giriyor. “Dağıtımlı Akustik Algılama” (Distributed Acoustic Sensing) gibi yöntemlerle kablolar boyunca lazer sinyalleri gönderilerek çevredeki hareketler tespit edilebiliyor
. Bu sayede radar sinyal vericisini kapatan gemiler bile izlenebiliyor. Savunma teknolojisi şirketi Anduril Industries ise “Seabed Sentry” (Deniz Tabanı Gözcüsü) adlı yeni bir sistem geliştirdi. Okyanus tabanına yerleştirilebilen bu cihaz, sonar sensörleri sayesinde gemi hareketlerini uzun süre boyunca izleyebiliyor.
