Dünya genelinde merkez bankaları, geleneksel pamuk ve kağıt esaslı paralar yerine polimer malzemeden üretilen banknotlara geçişi hızlandırıyor. Çamaşır makinesinde yıkansa dahi zarar görmeyen, kağıt paralara kıyasla dört kat daha uzun kullanım ömrü sunan ve sahteciliği zorlaştıran bu teknoloji, birçok ülkenin resmi para biriminin temelini oluşturuyor.
KAĞIT PARAYI TAMAMEN TARİHE GÖMEN ÜLKELER
Polimer banknot teknolojisinin öncülüğünü 1988 yılında geliştirdiği yöntemle Avustralya üstlendi. Ülke, 1996 yılı itibarıyla tüm emisyon serisini plastiğe dönüştürerek dünyada bir ilke imza attı. Pasifik’te Yeni Zelanda 1999’da tamamen polimer yapıya geçerken, Avrupa’da ise Romanya “Leu” banknotlarıyla bu dönüşümü tamamlayan ilk kıta ülkesi oldu.
Romanya leyi
Kuzey Amerika ve Avrupa’nın büyük ekonomileri de bu kervana katıldı. Kanada Doları’nın 5 ile 100 arasındaki tüm kupürleri tamamen polimer malzemeden basılırken, Birleşik Krallık Sterlin’in tüm banknot serisini (£5, £10, £20, £50) plastik teknolojiye geçirdi. Asya’da Vietnam yüksek değerli Dong banknotlarında bu yöntemi tercih ederken; Brunei, Nikaragua, Maldivler, Papua Yeni Gine, Kosta Rika, Vanuatu ve Moritanya da tamamen plastik paraya geçen diğer ülkeler arasında yer alıyor.
Kanada doları
Yeni Zelanda doları
ÇİFTE SİSTEM: HEM PLASTİK HEM KAĞIT KULLANANLAR
Bazı ülkeler ise geçiş sürecini kademeli olarak yürütüyor veya sadece düşük değerli banknotlarda plastiği tercih ediyor. Meksika 20 ve 50 Peso’luk banknotlarında polimer kullanırken yüksek kupürlerde kağıttan vazgeçmiyor. Benzer şekilde Şili; 1.000, 2.000 ve 5.000 Peso’yu plastikten, daha büyük kupürleri ise geleneksel yöntemle üretiyor.
Avustralya doları
Birleşik Krallık sterlini
Malezya ve Singapur günlük kullanımda daha çabuk yıpranan küçük değerli paralarını polimer malzeme ile korumaya alırken, yüksek meblağlarda kağıt ve pamuk karışımını sürdürüyor. Filipinler ise kısa süre önce 1000 Peso’luk banknotlar üzerinden polimer teknolojisini test etmeye başladı.
PLASTİK BANKNOT NEDEN TERCİH EDİLİYOR?
Merkez bankalarının polimer malzemeye yönelmesindeki temel etken dayanıklılık ve güvenlik. Plastik banknotlar su geçirmeyen yapıları sayesinde çamaşır makinesinde yıkanma gibi evsel kazalardan etkilenmiyor. Kağıt paralardan 3 ila 4 kat daha uzun dolaşım ömrüne sahip olan bu banknotlar, üzerlerinde barındırdıkları karmaşık şeffaf pencereler ve özel güvenlik şeritleri sayesinde sahteciliğe karşı yüksek koruma sunuyor.
