Oyuncaklar, çocukların yalnızca vakit geçirdiği araçlar değil, aynı zamanda dünyayı anlamlandırdıkları oyunların da bir parçası. Son dönemde sosyal medyada daha fazla görünür duruma gelen hamile olarak tasarlanan oyuncak bebekler, çocukların oyun dünyasında hamilelik ve annelik temasını da gündeme taşıdı.
‘TEKRAR EDEBİLİR’
Çocuk ve genç Psikiyatristi Aybüke Tuğçe Mustan, çocukların oyunlarında anlamaya, kafasında canlandırmaya çalıştığı her temanın tekrar edebilir olduğuna dikkat çekerek “Kendisinin nasıl oluştuğunu nereden geldiğini anlamaya çalışıyor olabilir, sorularına yetişkinlerden aldığı cevapları işlemeye çalışıyor olabilir. Bir gebe görmüş ya da annesinin gebelik fotoğraflarına rastlamış olabilir, kardeşi doğacak olabilir. Dolayısıyla bu oyun bizi çoğunlukla endişelendirmez” dedi.
Mustan, diğer her oyunda olduğu gibi, hamilelik oyununda da aynı biçimde tekrarlayan temalar, cümleler, oyun sırasında dışarıdan gözlemlenen stres, sıkıntı belirtisi, bunlara ek olarak günlük hayatında yaşanan stres belirtileri ve rutinde değişiklikler de varsa bunun travmatik stres içeren bir oyun olduğunun düşünülebileceğini ve bir çocuk psikiyatrisi hekimine danışılması gerektiğine dikkat çekti.
Oyuncak bebeklerle ilgili genel sorunun kadını bedeni üzerinden tek tipleştiriyor olması olduğunu söyleyen Mustan, “Kadın bebekle oynayan bir çocuk kendi olağan bedenini ve varoluşunu kabullenmekte zorlanabilir” dedi.
‘KADIN İMAJINA MÜDAHALE’
Çocuklara hamileliği anlatabilmek için oldukça iyi çizimleri olan kitaplar olduğunu aktaran Mustan, “Hamileliği görselleştirmekte bu açıdan sorun yok her iki cinsiyet için de. Hatta tersine anlayabilmeleri için iyi bir fırsat olabilir bu oyuncak. Ama bağlam önemli. Hamile oyuncak bebekler de tıpkı diğer oyuncak bebekler gibi neredeyse gerçekdışı, hatta sanal bir kadın imajı yaratmış oluyor. ‘Kadın nasıl olur’ gibi ‘hamile kadın nasıl olur’u imlemiş oluyor. Uzun yıllar önce hamile oyuncak bebeklerin evli olduğunun belli olmadığına dair kampanyaların sonucunda yüzük eklenmiş. Yani bu bebekler yetişkinler tarafından çocuklara bir ideolojiyi benimsetmek amacıyla da sunulabilir” uyarısında bulundu.
Mustan bu durumun çocuğun zihninde kendince düşleyebileceği bir kadın imajına dışardan müdahale olduğuna dikkat çekti.
