Yetişkinlere kıyasla çok daha az ilaç alternatifi bulunan çocuklarda, bakterilerin tedavilere karşı geliştirdiği direnç kritik seviyelere ulaştı. JAMA Pediatrics dergisinde yer alan yeni çalışma, özellikle dar gelirli ülkelerde çocukluk çağı enfeksiyonlarının kontrol altına alınmasını zorlaştıran acı bir tabloyu ortaya koyuyor.
İncelemelere göre Acinetobacter baumannii ve Klebsiella gibi sık karşılaşılan bakteriler, en güçlü ilaçları bile etkisiz kılma yolunda hızla ilerliyor. Mevcut tablo değişmezse 2035 yılında durum çok daha vahim bir noktaya taşınabilir. Gezegen genelinde 2021 yılı verileri incelendiğinde, beş yaşın altındaki 840 bin çocuğun hayatını kaybetmesinde bu direncin doğrudan payı bulunuyor.
Araştırma ekibinden Dr. Yanhong Jessika Hu, bilgisayar modellerinin kesin bir kader çizmediğini fakat acil adımlar atılmazsa kayıpların artacağını vurguladı. Dr. Penelope Bryant ise direnç takiplerinde genellikle yetişkinlerin baz alındığına dikkat çekerek çocukların gözden kaçırıldığı uyarısını yaptı. Oysa miniklerin kullanabileceği reçete sayısı sınırlı. Bu durum eldeki mevcut tedavi yöntemlerini korumayı iki kat daha değerli kılıyor.
Dünya genelinden 106 binden fazla numune tarandı
Uzmanlar 82 farklı ülkede 2004 ile 2022 yılları arasında 0-18 yaş grubundan alınan 106 binden fazla bakteriyel örneği laboratuvarda mercek altına aldı. İlaçlar Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre üç ayrı risk grubuna ayrıldı. Gelişmiş ülkelerde ilk basamak tedavilere karşı direnç oranı yapılan doğru yatırımlarla yüzde 48 seviyesinden yüzde 29’a kadar çekildi. Buna karşın yoksul coğrafyalarda aynı oran yüzde 44’ten yüzde 47’ye tırmandı. Bir üst seviye sayılan ve zorlu vakalarda devreye giren ilaç grubu direnci ise dar gelirli bölgelerde yüzde 16’dan yüzde 48 gibi ürkütücü bir seviyeye fırladı. Zengin ülkelerde de bu tırmanış durdurulamadı ve direnç yüzde 24’e kadar çıktı. Hayati önem taşıyan son çare ilaçlarda da benzer tablo kaydedildi.
Kötü hijyen imkanları ve reçetesiz ilaç satışının kolaylığı dar gelirli ülkelerde felaketi körüklüyor. Fakat bilim insanları tehlikenin sınır tanımayacağı fikrinde birleşmiş durumda. Elde edilen verileri dünyadaki tüm uzmanların erişimine açmak isteyen ekip, “AMR in Kids” ismi verilen dijital bir platform kurdu. Bu veri tabanı sayesinde çocuklara özel yeni koruma stratejilerinin zaman kaybetmeden hayata geçirilmesi planlanıyor.
