Türkiye`nin 3 bin 713 kilometrekare yüz ölçümüne sahip en büyük gölünde neslini devam ettiren inci kefali, üreme dönemi olan nisan ve temmuzda tatlı su kaynaklarına göç ediyor.
Akarsularda akıntıya karşı yüzen ve önüne gelen engelleri adeta uçarak aşmaya çalışan inci kefalinin korunması için güvenlik güçleri yoğun mesaiye başladı.
Sürüler halinde tuzlu ve sodalı göl suyundan uzaklaşıp tatlı su yataklarına akın eden balıklar, yumurtalarını buralardaki bentlere bırakıyor ancak bazı kişilerin üreme döneminde olan balıkları avlamasıyla inci kefalinin nesli tehlikeye giriyor.
Erciş İlçe Jandarma Komutanlığı, İlçe Emniyet Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Van Gölü Grup Komutanlığı ekipleri ile İl Jandarma Komutanlığı Bot Timi, “Van Balığı” olarak da bilinen inci kefalinin neslinin korunabilmesi için akarsuların Van Gölü`ne döküldüğü yerde nöbet tutuyor.
ERCİŞ KAYMAKAMI KONUŞTU
Erciş Kaymakamı Murat Karaloğlu, inci kefalinin bölge için hem ekolojik hem de ekonomik açıdan büyük bir değere sahip olduğunu söyledi.
İnci kefalinin korunması ve neslinin sürdürülebilirliğinin önem taşıdığını belirten Karaloğlu, şunları kaydetti: “15 Nisan’da başlayan ve 90 gün sürecek olan av yasağı kapsamında tüm ekiplerimizle sahadayız. Van Gölü`nde, dere yataklarında ve liman bölgelerinde 7/24 esasına göre denetimlerimizi sürdürüyoruz. Amacımız sadece denetim yapmak değil aynı zamanda vatandaşlarımızı bilinçlendirmek ve bu doğal zenginliğin korunmasına katkı sağlamaktır. İnci kefalinin üreme döneminde güvenli bir şekilde yaşam döngüsünü tamamlaması, gelecek nesiller için büyük bir kazanım olacak. Vatandaşlarımızdan bu süreçte duyarlılık bekliyoruz.”
Polis memuru Elif Biçer de “Balıkların avlanmasının, satılmasının ve kaçak yollarla temin edilmesinin önüne geçmek amacıyla görev yapmaktayız. Balıkçı esnafımızı bilinçlendirmek amacıyla bire bir görüşmeler gerçekleştirerek yasağın önemi hakkında bilgilendirmelerde bulunuyoruz. Amacımız inci kefalinin gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarılmasını sağlamaktır. Limana çekilmiş balıkçı teknelerini de aralıklarla denetliyoruz.” dedi.
İNCİ KEFALİ
İnci kefali ya da Van balığı (Chalcalburnus tarichi), sazangiller (Cyprinidae) familyasına ait, yalnızca Van Gölü havzasında yaşayan endemik bir balık türüdür. Bu tür, tuzluluk oranı yüksek (‰19–22) ve pH değeri yaklaşık 9,8 olan sodalı sulara uyum sağlayabilmesiyle dikkat çeker; çünkü bu koşullar, çoğu tatlı su ve deniz balığı için yaşama elverişli değildir.
SADECE VAN GÖLÜ’NDE VAR
Dünyanın başka hiçbir yerinde bulunmayan inci kefali, her yıl Mayıs ve Haziran aylarında üremek için göle dökülen akarsulara doğru göç eder. Bu yolculuk sırasında, akıntıya karşı yüzerek zaman zaman suyun dışına sıçramasıyla somon balıklarını andıran etkileyici görüntüler oluşturur.
TEHDİT ALTINDA
1997 yılından bu yana Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Doğa Gözcüleri Derneği tarafından bu türün korunmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Üreme döneminde avlanma yasak olmasına rağmen kaçak avcılık önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. 1960’lı yıllarda yıllık av miktarı yaklaşık 600 ton civarındayken, günümüzde bu rakam 15.000 tona kadar çıkmıştır. Tür, 1994 yılında IUCN Kırmızı Listesi’nde “Tehlike Altında” olarak sınıflandırılmış, ancak 2014 yılında durumu “Tehdit Altında” olarak güncellenmiştir. Ayrıca TÜBİTAK tarafından yayımlanan bir kitapta, inci kefalinin bu zorlu göç yolculuğu ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
