IMF’den kritik uyarı: Orta Doğu’daki savaş bitse bile etkisi uzun sürecek

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Pazartesi günü Reuters’a verdiği demeçte, Orta Doğu’daki savaşın küresel büyümenin yavaşlamasına ve enflasyonun yükselmesine neden olacağını açıkladı. Gelecek hafta Washington’da düzenlenecek IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları öncesinde konuşan Georgieva, dünya ekonomisinin yeni bir belirsizlik dalgasıyla karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Savaş, küresel enerji arzında tarihin en büyük kesintilerinden birini tetikledi. Dünyadaki petrol ve gaz sevkiyatının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından fiilen bloke edilmesiyle birlikte, milyonlarca varillik petrol üretimi devre dışı kaldı.

BÜYÜME TAHMİNLERİNDE REVİZYON SİNYALİ

Georgieva, çatışmalar hızla sona erse dahi IMF’nin ekonomik büyüme tahminlerini düşürmeye, enflasyon beklentilerini ise yükseltmeye hazırlandığını belirtti. Savaş olmasaydı, pandeminin etkilerinden kurtulan küresel ekonomi için 2026 yılı büyüme tahmininin %3,3, 2027 tahmininin ise %3,2 seviyesine revize edilmesi bekleniyordu.

IMF Başkanı, “Ancak gelinen noktada tüm yollar yüksek fiyatlara ve düşük büyümeye çıkıyor” diyerek 14 Nisan’da yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm raporunda aşağı yönlü revizyonların sinyalini verdi.

ENERJİ ARZINDA YÜZDE 13’LÜK KAYIP

Savaşın küresel petrol arzını %13 oranında daralttığını ifade eden Georgieva, bu durumun sadece akaryakıt fiyatlarını değil; helyum ve gübre gibi kritik tedarik zincirlerini de vurduğunu söyledi. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) verilerine göre, bölgede 72 enerji tesisi zarar görürken, bunların üçte birinde ağır hasar meydana geldi. Hatta enerji ihracatçısı olan Katar bile, üretim tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle doğal gaz kapasitesinin %17’sini geri kazanmanın 3 ila 5 yıl süreceğini öngörüyor.

EN BÜYÜK RİSK YOKSUL ÜLKELER İÇİN

Georgieva, enerji rezervi bulunmayan yoksul ve savunmasız ülkelerin bu süreçten en ağır darbeyi alacağını vurguladı. Birçok ülkenin artan maliyetlerle mücadele edecek mali alanı (fiskal alan) olmadığını belirten başkan, bu durumun toplumsal huzursuzluk riskini artırdığı uyarısında bulundu. IMF üyelerinin %85’inin enerji ithalatçısı olduğunu hatırlatan Georgieva, hükümetleri enflasyonu daha da körükleyebilecek geniş kapsamlı enerji sübvansiyonlarından kaçınmaya çağırdı.

GIDA GÜVENLİĞİ TEHDİT ALTINDA

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla Brent petrol fiyatlarının 110 dolar seviyelerine tırmanması, gıda güvenliğini de gündeme taşıdı. Georgieva, şu an için küresel bir gıda krizi öngörmediklerini ancak gübre sevkiyatındaki aksamaların bu durumu değiştirebileceğini ifade etti. Dünya Gıda Programı (WFP), savaşın Haziran ayına kadar uzaması durumunda milyonlarca insanın akut açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Georgieva sözlerini şu uyarıyla noktaladı: “Savaş bugün dursa bile, dünya ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri uzun süre kalıcı olacak.”