Bir sigortalı emeklilik dilekçesini verdiğinde; 4/1-a, 4/1-b veya 4/1-c statüsü fark etmeksizin tüm şartları yerine getirmiş kabul edilir. Ancak aylık bağlandıktan sonra şartların aslında oluşmadığı tespit edilirse SGK şu adımları uygular:
İptal ve Geri Ödeme: Şartları taşımadığı hâlde maaş alanların aylığı derhâl kesilir. O güne kadar ödenen tüm maaşlar “yersiz ödeme” kapsamına alınarak faiziyle geri talep edilir.
Memuriyete İade: Özellikle 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamındaki kamu görevlileri için emeklilik iptal edilir ve kişi mağduriyet yaşanmaması adına eski görevine iade edilir.
YENİDEN MAAŞ BAĞLANMASI İÇİN DİLEKÇE ŞARTI
SGK uzmanı İsa Karakaş köşe yazısına göre, maaşı kesilen sigortalılar için süreç tamamen kapanmış sayılmıyor. Şartların tamamlanma durumuna göre izlenecek yol ise şöyle:
-Hata tespit edilmeden önce gerçek emeklilik şartları dolmuşsa, yeni bir talebe gerek kalmadan maaş tekrar bağlanabiliyor.
-Hata tespit edildiğinde şartlar hâlâ eksikse, sigortalının bu eksiklikleri tamamlaması bekleniyor.
Kritik Nokta: Şartlar tamamlandığında sigortalının mutlaka yeni bir dilekçe vermesi gerekiyor. Maaş ödemesi, bu yeni dilekçeyi takip eden ay başından itibaren başlatılıyor.
YANLIŞ STATÜDEN MAAŞ BAĞLANANLAR NE YAPMALI?
Bazen sigortalıdan değil, kurumun sehven yaptığı işlemlerden dolayı yanlış statüden (örneğin Bağ-Kur yerine SSK) maaş bağlanabiliyor. İsa Karakaş bu durumu şu şekilde açıklıyor:
“Eğer hizmetler zaten emeklilik tarihinden önce mevcutsa, sigortalının mağduriyetine mahal verilmez. Yanlış maaş iptal edilir ancak yeni bir dilekçe aranmaksızın, doğru statü üzerinden hak kazanılan tarihten itibaren maaş tekrar hesaplanır.”
PRİM BORCU MAAŞ KESİNTİDİYLE TAHSİL EDİLİYOR
Emeklilikten sonra ortaya çıkan eski prim borçları, eğer emeklilik hakkını tamamen ortadan kaldırmıyorsa maaşın durdurulmasına neden olmuyor. Bu durumlarda “sülüs” (1/3) kuralı uygulanıyor. Borç, sigortalıya ödenen maaşın üçte biri oranında her ay kesilerek tahsil ediliyor.
MAĞDURİYET YAŞAMAMAK İÇİN “HÜSNÜNİYET” KURALI
Anayasa Mahkemesi’nin 2021 yılında verdiği karar doğrultusunda SGK, kendi hatalarından kaynaklanan eksikliklerde vatandaşı darda bırakmamayı esas alıyor.
Emeklilik müracaatından önce hizmet dökümlerinin ve yaş hesabının dikkatle incelenmesi, ileride yaşanabilecek mali külfetlerin önüne geçmek adına büyük önem taşıyor.
