Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sorun nedeniyle petrol fiyatlarının dünya ekonomilerini olumsuz etkilediğini kaydeden Türkiye’nin eski Tahran Büyükelçisi Ümit Yardım, “Elbette dünya içinden geçtiğimiz süreçte yeni bir petrol krizini kaldıramaz. Tarafların bir an önce anlaşmaya varabilmesi için iki kritik konu ön plana çıktı. Hürmüz Boğazı ve Lübnan sorunu. Bunlar nükleer konusunun şu anda önüne geçti. Bu iki sorunda ilerleme sağlanması görüşmeler açısından önem taşıyor” dedi.
Hürmüz Boğazı’nda ablukaların ardından yaşanan sorunun çözümünün dünya ekonomisi açısından önem taşıdığını ifade eden Ümit Yardım, “Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sorun petrol fiyatlarını yakından ilgilendirdiği için ülkeler sorunun çözümünü öncelikle bekliyor. Örneğin Avrupa ülkeleri kış aylarına girerken enerji konusunda sıkıntı çekmek istemiyorlar. Stratejik petrol rezervlerinin serbest bırakılmasına yönelik çağrılar yapılıyor. Bu açıdan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sorunun çözümü görüşmeler açısından çok önemli” diye konuştu.
ABD için önemli sorunun Lübnan savaşı olduğunu anlatan Yardım, “İsrail, Lübnan’daki sorunu çözmeden ABD’nin masada rahat bir görüşme ortamı içerisinde olmasına izin vermez, baskı yapacaktır. Bu nedenle Lübnan sorunun da çözümü kritik. İsrail, Güney Lübnan’daki sorunun tamamıyla çözülmesini istiyor. Bu da orada bulunan Hizbullah’ın tamamıyla devre dışı bırakılması. Taraflar bu soruna çözüm bulmadan anlaşma konusunda zorlanacaktır” ifadelerini kullandı.
ABD ve İran açısından görüşmelerde iki sorunun çözülmesinin kısa vadede önemli olduğuna dikkat çeken Ümit Yardım, şunları ifade etti:
“İran ve ABD yönetimleri bir an önce savaşın bitmesini istiyor. ABD Başkanı Trump savaş ortamında seçimlere gitmek istemiyor, İran’da ise yeni seçilen dini lider rahatlamak istiyor. Taraflar Filistin’de Hamas’ın etkinliğini si gibi, Güney Lübnan’da da Hizbullah’ın etkisinin bitmesi konusunda hem fikir gördüğümüz kadarıyla. İran ve ABD bu konularda tam olarak anlaşmasa bile ne istediklerini karşılıklı olarak anlamış durumdalar.”
Nükleer teknoloji konusunun bir çok boyutu olduğuna değinen Ümit Yardım, “Uranyum zenginleştirmeden, bölgesel güvenliğe, alınacak tedbirlere kadar bir çok alt başlık var bu konuda. Nükleer teknoloji meselesini zamana yayma eğiliminde taraflar. Bu konuda görüşmeler iki taraf anlaşsa bile devam edecektir. Alt başlıkları var ve uzayacaktır. Bu nedenle Hürmüz Boğazı ve Lübnan konusunda uzlaşıp nefes almak istiyorlar. İçinden geçtiğimiz süreci şu anda böyle özetleyebiliriz” dedi.
