Gayrimenkul sahipleri arasında son iki yıldır hız kazanan “tapu değerini yükseltme” işlemleri, Maliye Bakanlığı’nın yeni düzenlemeleriyle daha sıkı bir denetim kıskacına alındı. Vergi cezalarından kaçınmak isteyen vatandaşlar için artık sadece dilekçe vermek yeterli olmayacak; gerçek bedelin ispatı şart koşuluyor.
VERGİ KISKACI DEĞER YÜKSELTMEYİ ZORUNLU KILDI
Özellikle son yıllarda gayrimenkulünü düşük bedelle beyan eden vatandaşlar, pişmanlık yoluyla bu değerleri gerçek seviyesine çekmek için vergi dairelerine akın ediyor. Bu hareketliliğin arkasında iki temel neden yatıyor. Gayrimenkulün iktisap (edinme) tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılması durumunda oluşan kazancın vergiye tabi olması. Hisseli tapularda diğer hissedarların, düşük gösterilen satış bedeli üzerinden mülkü geri alma riskini ortadan kaldırmak.
Ekonomim yazarı Abdullah Kurdu’nun son köşe yazısında aktardığı bilgilere göre; Gelir İdaresi Başkanlığı, 5 yıllık süre dolmadan taşınmazını satan ancak değer artış kazancını beyan etmeyen mükellefleri tek tek tespit ederek “izaha davet” etmeye başladı. Vergi borcu ve cezalarla karşılaşmak istemeyen mükellefler ise çareyi tapu bedelini sonradan yükseltmekte buluyor.
“SADECE ÖDEME YAPMAK YETMEZ, İSPAT EDİN!”
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 24 Nisan 2024 tarihinde yayımladığı duyuru ile vergi dairelerini uyararak süreci zorlaştırdı. Eskiden sadece fark harcı ve pişmanlık zammını ödemek yeterli olurken, yeni dönemde şu şartlar aranıyor:
Değer yükseltmek isteyenlerin gerçek alış/satış bedelini; banka kayıtları, faturalar, kredi ekspertiz raporları veya satış sözleşmeleriyle ispat etmesi gerekiyor. Değer yükseltme işlemi, vergi kanunlarındaki 5 yıllık zamanaşımı süresiyle sınırlı tutuluyor. Maliye, tapu bedeli yükseltilse dahi gerçek satış bedelini vergi incelemesi yoluyla araştırma hakkını saklı tutuyor.
Yanlış bilinenin aksine, değer yükseltme işlemleri tapu müdürlüklerinden değil, satışın yapıldığı yerdeki Vergi Dairesi üzerinden yürütülüyor. Mükellefler, pişmanlık talebiyle başvurduklarında pişmanlık zammı; normal düzeltme talebinde bulunduklarında ise vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile karşılaşıyor.
“PABUÇ ARTIK DAHA PAHALI”
Süreci değerlendiren yazar Abdullah Kurdu, gayrimenkul sektöründe kayıt dışılığın önüne geçilmesi için yasal düzenleme çağrısında bulunurken, vatandaşları şu sözlerle uyardı:
“Sonradan değer yükseltmek artık çok daha zor. Sadece dilekçe vermek yetmiyor, Maliye’yi ikna etmeniz gerekiyor. Bu nedenle tapuda daha baştan gerçek bedeli beyan etmek en güvenli yol.”
