Hollywood filmlerinde siyah, yapışkan bir madde (black goo) görüyorsanız bilin ki işler kötüye gidecektir. Alien’dan Venom’a kadar bu “kara vıcık madde” her zaman felaket habercisidir. Ancak 2025 yılında, bir geminin dümen milinde bulunan gerçek siyah yapışkan, korku filmlerinden ziyade bilim dünyasını ayağa kaldıran bir devrim yarattı.
BİLİMİN HİÇ BİLMEDİĞİ BİR ŞEY ÇIKTI
Her şey, Büyük Göller Gözlemevi (LLO) Deniz Operasyonları Müdürü Doug Ricketts’ın, araştırma gemisi R/V Blue Heron’un rutin bakımı sırasında dümen miline sıkışmış garip, simsiyah bir madde fark etmesiyle başladı. Ricketts, filmlerdeki uyarıları bir kenara bıraktı ve bu maddeden bir fincan dolusu numuneyi Minnesota Duluth Üniversitesi’ndeki (UMD) araştırmacılara götürdü. Sonuç? Kimsenin beklemediği kadar büyüleyici!
‘YAŞAM BULMAYI BEKLEMİYORDUK’
Numuneyi inceleyen araştırmacı Cody Sheik, maddeye “ShipGoo001” adını verdi. Başta bunun sadece eski bir yağ birikintisi olduğu düşünülüyordu ancak analizler şaşırtıcı bir gerçeği ortaya çıkardı: Bu madde, bilimin daha önce hiç görmediği mikroorganizmalarla kaynıyordu. Sheik, “En büyük sürpriz, bu yapışkanın içinde DNA bulmamızdı” diyerek şaşkınlığını dile getirdi.
OKSİJENSİZ ORTAMDAN DOĞAN MUCİZE
Geminin dümen mili, oksijensiz ama ılık ve dengeli bir ortam arayan özel bir mikroorganizma türü (arkeler) için mükemmel bir yuva olmuştu. Sadece oksijenli sularda yüzen bir geminin en gizli noktasına bu oksijensiz yaşamın nasıl sızdığı ise merak ediliyor. Bu konudaki en güçlü teori, mikroorganizmaların dümende kullanılan gresin (yağın) içinde uyku modunda bekliyor olabileceği ve gemi suya indiğinde doğru koşullar oluşunca hızla çoğalmış olduğu.
BİYOLOJİDE YENİ BİR SINIF
Araştırma ekibi bu “kara vıcık” maddeden tam 20 farklı genom yeniden kurguladı. Bilinen canlı veri tabanlarıyla karşılaştırma yapıldığında ise yer yerinden oynadı. Bulunan türlerden biri tamamen yeni bir arke takımını temsil ediyor. Bir diğeri ise biyolojik sınıflandırmada çok büyük bir basamak olan yepyeni bir bakteri filumu (şubesi) olabilir.
GELECEĞİN YAKITI BU MADDEDE SAKLI OLABİLİR
Keşif sadece teorik bir başarı değil. Bu canlıların bir kısmının metan ürettiği anlaşıldı. Bu da demek oluyor ki, gemilerin paslı köşelerinde kendi kendine üreyen bu canlılar, gelecekte biyoyakıt üretiminde kilit rol oynayabilir.
BİLİMİN OYUNBOZAN TARAFI
Cody Sheik, genellikle hidrotermal bacalar veya kaplıcalar gibi uç noktaları incelediklerini ancak insan yapımı yapıların (gemiler, köprüler, borular) doğayla nasıl etkileşime girdiğini sıkça gözden kaçırdıklarını söylüyor. Bu keşif, bilim insanlarına sadece “merak ettikleri için” araştırma yapma şansı verildiğinde neler olabileceğini gösteriyor.
