Mali, son yılların en kapsamlı ve koordineli saldırı dalgasıyla sarsıldı. Ülke genelinde eş zamanlı gerçekleştirilen operasyonlarda hem askeri hedefler hem de stratejik bölgeler vuruldu. Başkent Bamako’da patlama ve çatışma sesleri gece boyunca sürerken, kuzey bölgelerinden gelen haberler devlet kontrolünün ciddi biçimde zayıfladığını gösterdi.
Saldırılar sonucunda Savunma Bakanı’nın öldürülmesi, askeri yönetim açısından ağır bir darbe olarak değerlendirilirken, güvenlik zincirinde ciddi bir boşluk oluştuğu yorumları yapıldı. Aynı zamanda ülkenin kuzeyinde yer alan stratejik Kidal kentinin kontrolünün el değiştirmesi, sahadaki güç dengelerini tamamen yeniden şekillendirdi.
2020 yılında darbeyle iktidara gelen Col. Assimi Goïta liderliğindeki askeri yönetim, saldırıların ardından uzun süre kamuoyu karşısına çıkmadı. Bu sessizlik, hem ülke içinde hem de uluslararası çevrelerde “yönetim zayıflıyor mu?” sorularını daha yüksek sesle gündeme taşıdı.
ÜÇ KRİTİK SENARYO GÜNDEMDE
Uzmanlara göre Mali’de yaşanan gelişmeler üç temel senaryo etrafında şekilleniyor:
Askeri yönetimin tutunma ve karşı saldırı senaryosu
Ordu, ülkenin büyük bölümünde hâlâ kontrolü elinde tutuyor. Ancak kuzeyde ilerleyen milis güçlere karşı başlatılacak karşı operasyonun başarısı, rejimin geleceğini belirleyecek. Başarısızlık durumunda yönetimin ciddi biçimde zayıflaması bekleniyor.
Rusya desteğiyle ayakta kalma ve yeni ortaklara yönelme
Mali’nin uzun süredir iş birliği yaptığı Rus güvenlik yapılarının sahadaki etkisinin sorgulandığı belirtiliyor. Özellikle son saldırılar, bu ortaklığın “yetersiz kaldığı” eleştirilerini artırdı. Bu nedenle Türkiye ve ABD gibi yeni aktörlerle temasların artabileceği konuşuluyor.
Yönetim değişikliği ve yeni güç dengesi
En kritik senaryoda ise askeri yönetimin tamamen devrilmesi ihtimali bulunuyor. Böyle bir durumda ya yeni bir askeri darbe ya da FLA ile JNIM arasında kırılgan bir güç paylaşımı gündeme gelebilir. Ancak iki yapı arasındaki ideolojik farklar bu ihtimali oldukça kırılgan hale getiriyor.
SAHADA GERİLİM ARTIYOR
FLA sözcüleri, kuzeydeki ilerleyişlerini sürdürerek Gao ve Timbuktu gibi stratejik kentleri hedef aldıklarını açıkladı. Militan grup, “Gao kapılarının büyük ölçüde kontrol altına alındığını” savunurken, hedeflerinin kuzeyde tam hakimiyet kurmak olduğunu ifade etti.
Diğer yandan JNIM’in son yıllarda daha yerel ve bölgesel bir strateji izlediği, küresel cihat söylemini geri planda bıraktığı belirtildi. Ancak FLA ile kurulan geçici iş birliğinin uzun vadede ne kadar sürdürülebilir olduğu belirsizliğini koruyor.
ÜLKENİN GELECEĞİ BELİRSİZ
Mali’de yaşanan son gelişmeler, yalnızca bir güvenlik krizi değil, aynı zamanda devlet otoritesinin geleceğini belirleyecek bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor. Başkent Bamako’dan kuzeydeki Kidal’a uzanan çatışma hattı, ülkeyi çok yönlü bir siyasi ve askeri belirsizliğe sürüklüyor.
Önümüzdeki günlerde hem askeri karşı operasyonun seyri hem de dış aktörlerin pozisyonu, Mali’nin kaderini belirleyecek en kritik faktörler olacak.
